Previous Verse
Next Verse

Shloka 303

अमोघशक्तिव्यंसनप्रश्नः — Why Karṇa’s Śakti Was Not Used on Arjuna

तामापतन्तीं चिच्छेद शकुनिस्तैलपायिना । दुर्धष वीर वृकोदरने उस युद्धस्थलमें कर्णपर ही वह शक्ति चला दी; परंतु शकुनिने कर्णपर आती हुई शक्तिको तेल पीनेवाले बाणसे काट डाला

tām āpatantīṁ ciccheda śakunis tailapāyinā | durdharṣa vīra vṛkodarena yuddhasthale karṇaparaiva sā śaktiḥ prahitā; parantu śakunir karṇaparam āpatantīṁ śaktiṁ tailapāyibāṇena ciccheda |

サンジャヤは言った。その武器が唸りを上げて飛来すると、シャクニは「タイラパーイン(Tailapāyin、油を飲む者)」と呼ばれる矢でそれを断ち切った。戦のただ中、抗し難き勇士ヴリコーダラは、そのシャクティをカルナめがけて真っ直ぐ放ったが、シャクニは素早く、しかも計算された介入によって、命中する前に迫り来るシャクティを切断したのである。この一節は、戦において正面の武勇がしばしば策謀と適時の援護により抑えられ、率直な勇と、守りのための—時に機会主義的な—戦術との間にダルマ上の緊張が生まれることを示している。

ताम्that (her/it) (i.e., the शक्ति)
ताम्:
Karma
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्री, द्वितीया, एकवचन
आपतन्तीम्falling/coming down (towards)
आपतन्तीम्:
TypeAdjective
Rootआपत् (धातु) → आपतन्ती (वर्तमान-कृदन्त, शतृ)
Formस्त्री, द्वितीया, एकवचन
and
:
TypeIndeclinable
Root
चिच्छेदcut (asunder)
चिच्छेद:
TypeVerb
Rootछिद् (धातु)
Formलिट् (परोक्शभूत/परफेक्ट), प्रथम, एकवचन
शकुनिःShakuni
शकुनिः:
Karta
TypeNoun
Rootशकुनि (प्रातिपदिक)
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
तैलपायिनाwith the oil-drinking (arrow)
तैलपायिना:
Karana
TypeAdjective
Rootतैलपायिन् (प्रातिपदिक)
Formपुं, तृतीया, एकवचन

संजय उवाच

S
Sañjaya
Ś
Śakuni
V
Vṛkodara (Bhīma)
K
Karṇa
Ś
śakti (weapon/missile)
T
Tailapāyin (arrow)

Educational Q&A

The verse highlights a recurring Mahābhārata tension: battlefield outcomes depend not only on personal valor but also on vigilant allies and tactical intervention. Ethically, it invites reflection on whether ‘fair’ direct combat can survive in total war, where protecting one’s side through stratagem becomes normalized.

Bhīma (Vṛkodara) hurls a powerful śakti weapon aimed at Karṇa. As it rushes toward its target, Śakuni intercepts and cuts it down using a special arrow called Tailapāyin, preventing the śakti from striking Karṇa.