Previous Verse
Next Verse

Shloka 13

द्रौणि-पार्षतयोर्युद्धम् | The Duel of Aśvatthāmā

Drauṇi) and Dhṛṣṭadyumna (Pārṣata

शमकाम: ससोदर्यों दीर्घप्रेक्षी युधिष्ठिर: । अशक्त इति मत्वा तु मम पुत्रैर्निराकृत:,दूरदर्शी युधिष्ठिर अपने भाइयोंसहित संधिकी अभिलाषा रखते थे; परंतु उन्हें असमर्थ मानकर मेरे पुत्रोंने उनकी बात ठुकरा दी

śamakāmaḥ sa-sodaryaḥ dīrghaprekṣī yudhiṣṭhiraḥ | aśakta iti matvā tu mama putrair nirākṛtaḥ ||

サञ्जयは言った。遠見のユディシュティラは兄弟とともに和睦と平安を望んだ。だが我が子らは彼を無力と見なしてその申し出を退け、ダルマにかなう和議よりも驕りと力を選んだ。

शमकामःdesiring peace
शमकामः:
Karta
TypeAdjective
Rootशमकाम
FormMasculine, Nominative, Singular
ससोदर्यैःwith (his) brothers
ससोदर्यैः:
Karana
TypeNoun
Rootससोदर्य
FormMasculine, Instrumental, Plural
दीर्घप्रेक्षीfar-seeing, long-sighted
दीर्घप्रेक्षी:
Karta
TypeAdjective
Rootदीर्घप्रेक्षिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
युधिष्ठिरःYudhiṣṭhira
युधिष्ठिरः:
Karta
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Nominative, Singular
अशक्तःunable, powerless
अशक्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootअशक्त
FormMasculine, Nominative, Singular
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
मत्वाhaving thought/considered
मत्वा:
TypeVerb
Rootमन्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral)
तुbut, however
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
ममof me, my
मम:
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Genitive, Singular
पुत्रैःby (my) sons
पुत्रैः:
Karana
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Instrumental, Plural
निराकृतःrejected, turned away
निराकृतः:
TypeVerb
Rootनिरा√कृ
Formक्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
Y
Yudhiṣṭhira
Y
Yudhiṣṭhira’s brothers (Pāṇḍavas collectively)
D
Dhṛtarāṣṭra’s sons (Kauravas collectively)

Educational Q&A

A dharmic leader seeks peace with foresight, but when opponents mistake restraint for weakness, they may reject reconciliation—showing how arrogance and misjudgment can intensify conflict and moral downfall.

Sañjaya reports that Yudhiṣṭhira, with his brothers, wished for a settlement; however, Dhṛtarāṣṭra’s sons dismissed the offer, believing him incapable—thereby closing the door to peace.