Previous Verse
Next Verse

Shloka 7

भूरिश्रवसः गर्हा, प्रायोपवेशः, सात्यकिकृतशिरच्छेदः

Bhūriśravas’s Censure, Prāyopaveśa, and Sātyaki’s Beheading

भारद्वाजं त्रिभिरबणर्दु:सहं नवभि: शरै: । विकर्ण पञज्चविंशत्या चित्रसेनं च सप्तभि:,उन्होंने द्रोणाचार्यको तीन, दुःसहको नौ, विकर्णको पचीस, चित्रसेनको सात, दुर्मीषणको बारह, विविंशतिको आठ, सत्यव्रतको नौ तथा विजयको दस बाणोंसे घायल किया

sañjaya uvāca |

bhāradvājaṃ tribhir bāṇair duḥsahaṃ navabhiḥ śaraiḥ |

vikarṇaṃ pañcaviṃśatyā citrasenaṃ ca saptabhiḥ |

サンジャヤは言った。「戦いのただ中で、彼はバーラドヴァージャ(ドローナ)を三矢で、ドゥフサハを九矢で、ヴィカルナを二十五矢で、チトラセーナを七矢で射て傷つけた。」この叙述は、戦の容赦なき、しかも周到な暴力を浮かび上がらせる。武勇は正確な一撃の数で量られつつも、尊ぶべき老師や血縁を傷つけるというダルマの重みが、戦場に重く垂れこめている。

भारद्वाजम्Bharadvaja (Drona)
भारद्वाजम्:
Karma
TypeNoun
Rootभारद्वाज
FormMasculine, Accusative, Singular
त्रिभिःwith three
त्रिभिः:
Karana
TypeAdjective
Rootत्रि
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
बाणैःarrows
बाणैः:
Karana
TypeNoun
Rootबाण
FormMasculine, Instrumental, Plural
दुःसहम्Duhsaha
दुःसहम्:
Karma
TypeNoun
Rootदुःसह
FormMasculine, Accusative, Singular
नवभिःwith nine
नवभिः:
Karana
TypeAdjective
Rootनव
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
शरैःarrows
शरैः:
Karana
TypeNoun
Rootशर
FormMasculine, Instrumental, Plural
विकर्णम्Vikarna
विकर्णम्:
Karma
TypeNoun
Rootविकर्ण
FormMasculine, Accusative, Singular
पञ्चविंशत्याwith twenty-five
पञ्चविंशत्या:
Karana
TypeAdjective
Rootपञ्चविंशति
FormFeminine, Instrumental, Singular
चित्रसेनम्Chitrasena
चित्रसेनम्:
Karma
TypeNoun
Rootचित्रसेन
FormMasculine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
सप्तभिःwith seven
सप्तभिः:
Karana
TypeAdjective
Rootसप्त
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
B
Bhāradvāja (Droṇa/Droṇācārya)
D
Duḥsaha
V
Vikarṇa
C
Citrasena
A
arrows (bāṇa/śara)

Educational Q&A

The verse highlights the disciplined, calculated nature of battlefield action, while implicitly pointing to the ethical tension of kṣatriya-duty: skill and resolve are praised, yet the act of wounding elders and relatives remains morally weighty within the Mahābhārata’s broader reflection on dharma.

Sañjaya reports a sequence of successful arrow-strikes in battle: the warrior (contextually, a combatant being described) wounds Droṇa (called Bhāradvāja) with three arrows, then Duḥsaha with nine, Vikarṇa with twenty-five, and Citrasena with seven.