Previous Verse
Next Verse

Shloka 41

Droṇa–Arjuna Yuddha; Trigarta-Āvaraṇa; Bhīmasena Gajānīka-bheda

Droṇa and Arjuna Engage; Trigarta Containment; Bhīma Breaks the Elephant Corps

चेदिपश्षित्रकेतुश्च संरब्धा: सर्व एव ते । उत्तमास्त्राणि दिव्यानि दर्शयन्तो महाबला:

cedipaś citraketuś ca saṃrabdhāḥ sarva eva te | uttamāstrāṇi divyāni darśayanto mahābalāḥ ||

サンジャヤは言った。チェーディ国王とチトラケートゥ—まことに皆が—憤怒に燃え立った。大いなる力をもつその戦士たちは、最上の天授の武器を次々と示し、あたかも決意を宣し、敵を威圧せんとするかのように、正義でありながら苛烈な戦の業に臨んだ。

चेदिपःthe king of Cedi
चेदिपः:
Karta
TypeNoun
Rootचेदि + प (चेदिप)
FormMasculine, Nominative, Singular
चित्रकेतुःChitraketu
चित्रकेतुः:
Karta
TypeNoun
Rootचित्रकेतु
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
संरब्धाःenraged, excited
संरब्धाः:
Karta
TypeAdjective
Rootसं-रभ्
FormMasculine, Nominative, Plural, क्त (past passive participle used adjectivally)
सर्वेall
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Plural
एवindeed, just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
तेthey
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
उत्तमास्त्राणिexcellent weapons
उत्तमास्त्राणि:
Karma
TypeNoun
Rootउत्तम + अस्त्र (उत्तमास्त्र)
FormNeuter, Accusative, Plural
दिव्यानिdivine
दिव्यानि:
Karma
TypeAdjective
Rootदिव्य
FormNeuter, Accusative, Plural
दर्शयन्तःshowing, displaying
दर्शयन्तः:
Karta
TypeVerb
Rootदृश् (causative: दर्शय-)
FormMasculine, Nominative, Plural, शतृ (present active participle)
महाबलाःmighty (having great strength)
महाबलाः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहा + बल (महाबल)
FormMasculine, Nominative, Plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
C
Cedi (Cedi kingdom)
K
King of Cedi (Cedipa)
C
Citraketu
D
divine weapons (divyāni astrāṇi)

Educational Q&A

The verse highlights how anger and martial pride surge in battle, leading warriors to brandish their most powerful weapons. Ethically, it underscores the tension in kṣatriya-dharma: even when war is framed as duty, inner passions like rage can intensify violence and cloud restraint.

Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that the king of Cedi and the warrior Citraketu, along with their allies, have become furious and are openly displaying their supreme celestial weapons—signaling readiness to strike and escalating the battlefield’s intensity.