Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

Bhagadattā’s Deployment Against Ghaṭotkaca; Elephant-Corps Escalation

स शर: पण्डितं हत्वा विवेश धरणीतलम्‌ | यथा नरं निहत्याशु भुजग: कालचोदित:,जैसे कालप्रेरित सर्प किसी मनुष्यको शीघ्र ही डँँसकर लापता हो जाता है, उसी प्रकार वह बाण पण्डितककी हत्या करके धरतीमें समा गया

sa śaraḥ paṇḍitaṃ hatvā viveśa dharaṇītalam | yathā naraṃ nihatya āśu bhujagaḥ kālacoditaḥ ||

サञ्जयは言った。その矢はパṇḍितを討ち果たすと、地の面へと沈み入った。あたかもカाल(時・宿命)に駆られた蛇が、人を素早く噛んで忽ち姿を消すように、その矢もまた、パṇḍितを殺したのち土中に消えた――戦の死を支配する陰鬱な必然を思わせるのである。

सःhe/that (arrow)
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
शरःarrow
शरः:
Karta
TypeNoun
Rootशर
FormMasculine, Nominative, Singular
पण्डितम्the learned man (Pāṇḍita)
पण्डितम्:
Karma
TypeNoun
Rootपण्डित
FormMasculine, Accusative, Singular
हत्वाhaving killed
हत्वा:
TypeVerb
Rootहन्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage), non-finite
विवेशentered
विवेश:
TypeVerb
Rootविश्
Formलिट् (Perfect), Third, Singular, Parasmaipada
धरणीतलम्the surface of the earth/ground
धरणीतलम्:
Karma
TypeNoun
Rootधरणीतल
FormNeuter, Accusative, Singular
यथाjust as
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
नरम्a man
नरम्:
Karma
TypeNoun
Rootनर
FormMasculine, Accusative, Singular
निहत्यhaving slain
निहत्य:
TypeVerb
Rootहन् (नि-)
Formक्त्वा (absolutive/gerund), नि, Parasmaipada (usage), non-finite
आशुquickly
आशु:
TypeIndeclinable
Rootआशु
भुजगःsnake
भुजगः:
Karta
TypeNoun
Rootभुजग
FormMasculine, Nominative, Singular
कालचोदितःimpelled by Time/fate
कालचोदितः:
TypeAdjective
Rootकाल-चोदित
FormMasculine, Nominative, Singular, क्त (past passive participle from √चुद्/चोद् 'to impel')

संजय उवाच

S
Sañjaya
P
Paṇḍita
Ś
śara (arrow)
D
dharaṇī (earth/ground)
B
bhujaga (serpent)
K
kāla (Time/Fate)