Previous Verse
Next Verse

Shloka 41

Varṣa-Parvata-Nivāsinām Varnanam

Description of Regions, Mountains, and Their Inhabitants

उत्तमाश्वदशार्णाक्ष मेकलाश्चोत्कलै: सह । पज्चाला: कोसलाश्वैव नैकपृष्ठा धुरंधरा:,भारतमें ये कुरु-पांचाल, शाल्व, माद्रेय-जांगल, शूरसेन, पुलिन्द, बोध, माल, मत्स्य, कुशल्य, सौशल्य, कुन्ति, कान्ति, कोसल, चेदि, मत्स्य, करूष, भोज, सिन्धु-पुलिन्द, उत्तमाश्च, दशार्ण, मेकल, उत्कल, पंचाल, कोसल, नैकपृष्ठ, धुरंधर, गोधा, मद्रकलिंग, काशि, अपरकाशि, जठर, कुक्कुर, दशार्ण, कुन्ति, अवन्ति, अपरकुन्ति, गोमन्त, मन्दक, सण्ड, विदर्भ, रूपवाहिक, अश्मक, पाण्ड्राष्ट्र, गोपराष्ट्र, करीति, अधिराज्य, कुशाद्य तथा मल्लराष्ट्र

uttamāśvadaśārṇākṣa mekalāś cotkalaiḥ saha | pañcālāḥ kosalāś caiva naikapṛṣṭhā dhuraṃdharāḥ ||

サञ्जयは言った。「また、ウッタマーシュヴァとダシャールナークシャの戦士たちがいた。メカラーの民はウッカル族とともにあり、パンチャーラ族とコーサラ族もいた—不屈の忍耐と、戦の重荷を担う力で名高い男たちである。」

उत्तमाश्वUttamāśva (proper name/tribe/king)
उत्तमाश्व:
Karta
TypeNoun
Rootउत्तमाश्व
FormMasculine, Nominative, Singular
दशार्णाक्षDaśārṇākṣa (lord/king of Daśārṇa; proper name)
दशार्णाक्ष:
Karta
TypeNoun
Rootदशार्णाक्ष
FormMasculine, Nominative, Singular
मेकलाःthe Mekalas (people of Mekala)
मेकलाः:
Karta
TypeNoun
Rootमेकल
FormMasculine, Nominative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
उत्कलैःwith the Utkalas
उत्कलैः:
Karana
TypeNoun
Rootउत्कल
FormMasculine, Instrumental, Plural
सहtogether with
सह:
TypeIndeclinable
Rootसह
पञ्चालाःthe Pañcālas
पञ्चालाः:
Karta
TypeNoun
Rootपञ्चाल
FormMasculine, Nominative, Plural
कोसलाःthe Kosalas
कोसलाः:
Karta
TypeNoun
Rootकोसल
FormMasculine, Nominative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed/also
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
नैकपृष्ठाःhaving many backs (i.e., many ranks/lines; in great numbers)
नैकपृष्ठाः:
Karta
TypeAdjective
Rootनैकपृष्ठ
FormMasculine, Nominative, Plural
धुरंधराःburden-bearers; capable/foremost warriors
धुरंधराः:
Karta
TypeAdjective
Rootधुरंधर
FormMasculine, Nominative, Plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
U
Uttamāśva
D
Daśārṇākṣa
M
Mekalā (people/region)
U
Utkala (people/region)
P
Pañcāla (kingdom/people)
K
Kosala (kingdom/people)

Educational Q&A

This verse is primarily descriptive rather than doctrinal: it underscores the scale and diversity of the forces gathered for war, highlighting the weight of responsibility borne by leaders and warriors (dhuraṃdharāḥ) when collective power is mobilized.

Sañjaya continues enumerating the various peoples and contingents present in the great conflict, naming regions and groups—Mekalā, Utkala, Pañcāla, Kosala—portraying them as resolute, battle-capable troops within the larger mustering for Kurukṣetra.