Previous Verse
Next Verse

Shloka 426

भीष्म-युधिष्ठिर-संमर्दः

Bhīṣma’s Pressure on Yudhiṣṭhira; Śikhaṇḍī’s Approach; Evening Withdrawal

अभ्यपद्यत तेजस्वी सिंहवन्निनदन्‌ मुहुः । अपने भाईका धनुष कटा हुआ देख तेजस्वी शतानीक बारंबार सिंहके समान गर्जना करता हुआ वहाँ आ पहुँचा

abhyapadyata tejasvī siṁhavan ninadan muhuḥ | apane bhrātur dhanuḥ kaṭā huā dṛṣṭvā tejasvī śatānīkaḥ bāraṁbāra siṁhasya samānaṁ garjanā kartaḥ huā tatra āpa hū̃cā |

サンジャヤは言った。光輝あるシャターニカは、たびたび獅子のごとく咆哮しつつ前へと突進した。兄の弓が断ち切られたのを見て、彼は烈々たる決意をもってその場に駆けつけた—その叫びは、戦の務めと苛烈な必然のただ中にあって、悲嘆と義憤の双方を告げるものであった。

अभ्यपद्यतapproached, came near
अभ्यपद्यत:
Karta
TypeVerb
Rootअभि-√पद्
FormImperfect (Laṅ), 3, Singular, Parasmaipada
तेजस्वीthe radiant/valiant one
तेजस्वी:
Karta
TypeAdjective
Rootतेजस्विन्
FormMasculine, Nominative, Singular
सिंहवत्like a lion
सिंहवत्:
Karana
TypeIndeclinable
Rootसिंहवत्
निनदन्roaring, sounding
निनदन्:
Karta
TypeVerb
Root√नद्
FormŚatṛ (present active participle), Masculine, Nominative, Singular
मुहुःagain and again, repeatedly
मुहुः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootमुहुः

संजय उवाच

संजय (Sañjaya)
शतानीक (Śatānīka)
भ्राता (brother, unnamed here)
धनुष् (bow)

Educational Q&A

The verse highlights kṣatriya-dharma in wartime: when a comrade (especially a brother) is harmed or disarmed, a warrior is expected to respond with courage and protective resolve. Ethically, it portrays controlled ferocity directed toward duty and defense, not mere cruelty.

Sañjaya narrates that Śatānīka sees his brother’s bow cut and, roaring repeatedly like a lion, rushes to the spot—signaling an imminent counterattack or intervention in the ongoing battle.