Previous Verse
Next Verse

Shloka 57

Adhyāya 65: Dawn Assembly, Makara–Śyena Vyūhas, and Commander Engagements

सम्मथ्यमाना: क्रुद्धेन भीमसेनेन दन्तिन: । सहसा प्राद्रवन्‌ क्लिष्टा मृदूनन्तस्तव वाहिनीम्‌,क्रोधमें भरे हुए भीमसेन हाथियोंको मथे डालते थे; अतः वे उनके द्वारा अत्यन्त क्लेश पाकर आपकी सेनाको कुचलते हुए सहसा युद्धस्थलसे भाग चले

sammathyamānāḥ kruddhena bhīmasenena dantinaḥ | sahasā prādravan kliṣṭā mṛdūnantaḥ tava vāhinīm ||

サンジャヤは言った。憤怒のビーマセーナに激しく揉み砕かれた象たちは、たちまち苦悶に陥り、あなたの軍勢を踏み潰しながら、一斉に戦場から逃げ去った。

सम्मथ्यमानाःbeing churned/violently agitated
सम्मथ्यमानाः:
Karta
TypeAdjective
Rootसम्मथ्य (सम् + मथ्)
FormMasculine, Nominative, Plural
क्रुद्धेनby the enraged
क्रुद्धेन:
Karana
TypeAdjective
Rootक्रुद्ध (कृध्)
FormMasculine, Instrumental, Singular
भीमसेनेनby Bhimasena
भीमसेनेन:
Karana
TypeNoun
Rootभीमसेन
FormMasculine, Instrumental, Singular
दन्तिनःelephants
दन्तिनः:
Karta
TypeNoun
Rootदन्तिन्
FormMasculine, Nominative, Plural
सहसाsuddenly
सहसा:
TypeIndeclinable
Rootसहसा
प्राद्रवन्ran forth / fled
प्राद्रवन्:
TypeVerb
Rootप्र + द्रु
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Plural
क्लिष्टाःafflicted, distressed
क्लिष्टाः:
Karta
TypeAdjective
Rootक्लिष्ट (क्लिश्)
FormMasculine, Nominative, Plural
मृदूनन्तःcrushing/trampling (soft things/ground), pressing down
मृदूनन्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootमृदु + नद् (नन्द्/नद् as intensive sense in epic usage)
FormMasculine, Nominative, Plural
तवyour
तव:
Adhikarana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormGenitive, Singular
वाहिनीम्army
वाहिनीम्:
Karma
TypeNoun
Rootवाहिनी
FormFeminine, Accusative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
B
Bhīmasena
E
elephants (dantinaḥ)
K
Kaurava army (tava vāhinī)