गौरुडव्यूह-रचना तथा अर्धचन्द्र-प्रत्यव्यूह
Garuḍa Array and the Ardhacandra Counter-Formation
तावकानां परेषां च नर्दतां च मुहुर्मुहु: । पार्था विमनसो भूत्वा न्यवर्तन्त महारथा: । चिन्तयन्तो वध घोर द्वैरथेन परंतपा:,उस समय आपके और शत्रुपक्षके सैनिक भी बारंबार गर्जना कर रहे थे। उस द्वैरथ युद्धमें जो भयंकर संहार हुआ था, उसके लिये चिन्ता करते हुए शत्रुसंतापी पाण्डव महारथी उदास मनसे शिविरमें लौट आये
tāvakānāṁ pareṣāṁ ca nardatāṁ ca muhur muhuḥ | pārthā vimanaso bhūtvā nyavartanta mahārathāḥ | cintayanto vadhaṁ ghoraṁ dvairathena parantapāḥ ||
サンジャヤは言った。「あなたの軍も敵軍も、幾度となく咆哮を上げ続けた。そのときパールタたち――大車戦の勇士、敵を焼き尽くす者たち――は意気を失い、沈んだ。車と車がぶつかり合ったあの一騎討ちがもたらした凄惨な殺戮を思い、彼らは引き返して陣営へ戻った。戦の暗い代償が心を重くしていた。」
संजय उवाच
Even in a dharmic war, the narrative highlights the moral and psychological weight of violence: heroic duty does not erase the sorrow and anxiety that follow dreadful slaughter, and warriors may recoil inwardly when confronted with its cost.
Sañjaya reports that amid repeated battle-roars from both armies, the Pāṇḍava great chariot-warriors become dejected, reflect on the terrible killing caused by a chariot duel, and withdraw/return to their camp.