Previous Verse
Next Verse

Shloka 7

Adhyāya 41 — Yudhiṣṭhira’s Gurv-anumati and Strategic Counsel (युधिष्ठिरस्य गुर्वनुमतिः)

रजो रागात्मकं विद्धि तृष्णासड्रसमुद्धवम्‌ । तन्निबध्नाति कौन्तेय कर्मसड्रेन देहिनम्‌,हे अर्जुन! रागरूप रजोगुणको कामना और आसक्तिसे उत्पन्न जान*। वह इस जीवात्माको कर्मोके और उनके फलके सम्बन्धसे बाँधता है:

rajo rāgātmakaṁ viddhi tṛṣṇā-saṅga-samudbhavam | tan nibadhnāti kaunteya karma-saṅgena dehinam ||

ラジャスは情熱(ラ―ガ)を本性とし、渇愛と執着より生ずると知れ。クンティの子よ、それは行為への執着と行為の果への関与によって、具身の自己を縛り、静かな識別ではなく落ち着きなき追求へと絡め取る。

रजःrajas (the quality of passion/activity)
रजः:
Karma
TypeNoun
Rootरजस्
FormNeuter, Accusative, Singular
रागात्मकम्of the nature of attachment/passion
रागात्मकम्:
Karma
TypeAdjective
Rootरागात्मक
FormNeuter, Accusative, Singular
विद्धिknow (you should know)
विद्धि:
Karta
TypeVerb
Rootविद्
FormImperative, Second, Singular, Parasmaipada
तृष्णाby craving/thirst
तृष्णा:
Karana
TypeNoun
Rootतृष्णा
FormFeminine, Instrumental, Singular
सङ्गby attachment/association
सङ्ग:
Karana
TypeNoun
Rootसङ्ग
FormMasculine, Instrumental, Singular
समुद्भवम्arisen from; originating from
समुद्भवम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसमुद्भव
FormNeuter, Accusative, Singular
तत्that (rajas)
तत्:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Nominative, Singular
निबध्नातिbinds
निबध्नाति:
Karta
TypeVerb
Rootनिबन्ध्
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
कौन्तेयO son of Kunti
कौन्तेय:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकौन्तेय
FormMasculine, Vocative, Singular
कर्मby action; through action
कर्म:
Karana
TypeNoun
Rootकर्मन्
FormNeuter, Instrumental, Singular
सङ्गेनby attachment (to it)
सङ्गेन:
Karana
TypeNoun
Rootसङ्ग
FormMasculine, Instrumental, Singular
देहिनम्the embodied being
देहिनम्:
Karma
TypeNoun
Rootदेहिन्
FormMasculine, Accusative, Singular

अजुन उवाच

A
Arjuna (Kaunteya)