Shloka 6
Viśvarūpa-darśana (The Vision of the Universal Form) — महायोगेश्वरस्य विश्वरूपदर्शनम्
यथा55काशस्थितो नित्यं वायु: सर्वत्रगो महान् । तथा सर्वाणि भूतानि मत्स्थानीत्युपधारय,जैसे आकाशसे उत्पन्न सर्वत्र विचरनेवाला महान् वायु सदा आकाशमें ही स्थित है, वैसे ही मेरे संकल्पद्वारा उत्पन्न होनेसे सम्पूर्ण भूत मुझमें स्थित हैं, ऐसा जानः
yathākāśa-sthito nityaṃ vāyuḥ sarvatrago mahān | tathā sarvāṇi bhūtāni mat-sthānīty upadhāraya ||
あらゆる所を巡る大いなる風が、つねに虚空のうちにあるように、同じく知れ。すべての存在は—無数の仕方で行い動いているように見えても—わたしのうちに安住している。この譬えは、世界の活動が神的存在の根底から離れていないことを教える。戦乱の騒擾と倫理的決断のただ中にあっても、万有は至上者に支えられ、そのうちに包摂されている。
अजुन उवाच
Educational Q&A
All beings and all movement remain within the Supreme reality, just as wind—though it travels everywhere—never leaves space. The verse emphasizes dependence: the world’s activity is not independent of its divine support.
In the Bhīṣma Parva’s Bhagavadgītā discourse, Kṛṣṇa explains His all-pervading nature to Arjuna using a vivid analogy from nature, guiding Arjuna toward steadiness of understanding amid the impending battle.