Previous Verse
Next Verse

Shloka 38

ध्यानयोगः — Dhyāna-Yoga

Discipline of Meditation and Mental Restraint

न हि ज्ञानेन सदृशं पवित्रमिह विद्यते । तत्‌ स्वयं योगसंसिद्ध: कालेनात्मनि विन्दति,इस संसारमें ज्ञानके समान पवित्र करनेवाला निःसंदेह कुछ भी नहीं है। उस ज्ञानको कितने ही कालसे कर्मयोगके द्वारा शुद्धान्त:करण हुआ मनुष्य अपने- आप ही आत्मामें पा लेता है:

na hi jñānena sadṛśaṃ pavitram iha vidyate | tat svayaṃ yogasaṃsiddhaḥ kālenātmani vindati ||

この世において、智慧ほど清めるものはない。その智慧は、時至れば、ヨーガによって成就した者が自らの真我のうちに見いだすのである。

not
:
TypeIndeclinable
Root
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
ज्ञानेनby/with knowledge
ज्ञानेन:
Karana
TypeNoun
Rootज्ञान
FormNeuter, Instrumental, Singular
सदृशम्similar/equal (to it)
सदृशम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसदृश
FormNeuter, Accusative, Singular
पवित्रम्purifying; purifier
पवित्रम्:
Karma
TypeAdjective
Rootपवित्र
FormNeuter, Accusative, Singular
इहhere (in this world)
इह:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootइह
विद्यतेexists/is found
विद्यते:
TypeVerb
Rootविद् (विद्यते)
FormLat, Present, Atmanepada, Third, Singular
तत्that (knowledge)
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
स्वयम्by oneself
स्वयम्:
TypeIndeclinable
Rootस्वयम्
योग-संसिद्धःperfected/fulfilled through yoga
योग-संसिद्धः:
Karta
TypeAdjective
Rootयोगसंसिद्ध
FormMasculine, Nominative, Singular
कालेनin/through time; in due course
कालेन:
Karana
TypeNoun
Rootकाल
FormMasculine, Instrumental, Singular
आत्मनिin the Self
आत्मनि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootआत्मन्
FormMasculine, Locative, Singular
विन्दतिfinds/attains
विन्दति:
TypeVerb
Rootविद् (विन्दति)
FormLat, Present, Parasmaipada, Third, Singular

अजुन उवाच

Ā
ātman (Self)