Previous Verse
Next Verse

Shloka 19

Bhīṣma–Karṇa Saṃvāda on the Śaraśayyā (भीष्म–कर्ण संवादः शरशय्यायाम्)

तत्र तत्रापविद्धैश्व बाहुभि श्रन्दनोक्षितै: । ऊरुभि क्षु नरेन्द्राणां समास्तीर्यत मेदिनी,एकैकं त्रिभिरानर्च्छत्‌ कड़ुकबर्हिणवाजितै: । उसके बाद सुशर्मा और कृपाचार्यको भी तीन-तीन बाणोंसे बींध डाला। राजेन्द्र! फिर समरांगणमें प्राग्ज्योतिषनरेश भगदत्त, सिन्धुराज जयद्रथ, चित्रसेन, विकर्ण, कृतवर्मा, दुर्मीषण तथा महारथी विन्द और अनुविन्द--इनमैंसे प्रत्येकको गीधकी पाँखसे युक्त तीन- तीन बाणोंद्वारा विशेष पीड़ा दी जहाँ-तहाँ गिरी हुई राजाओंकी चन्दनचर्चित भुजाओं और जाँघोंसे वह रणभूमि पट गयी थी

sañjaya uvāca | tatra tatrāpaviddhaiś ca bāhubhiś candanokṣitaiḥ | ūrubhiś ca narendrāṇāṃ samāstīryata medinī || ekaikaṃ tribhir ānarcat kaṅkabārhiṇavājitaiḥ |

サञ्जयは語った。あの戦いでは、王たちの切り落とされた腕や腿がここかしこに散り、檀香を塗ったその腕によって、大地はまるで倒れた王者の肢体を敷き詰めた敷物のようであった。さらに彼は、禿鷲の羽を矢羽とする鋭い矢を三本ずつもって各々を射抜き、激しい苦痛を与えた。そこには、広がる破滅のただ中で武勇を証すという、クシャトリヤの戦の陰鬱で容赦ない掟が現れていた。

तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
तत्रthere (here and there)
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
अपविद्धैःcast down, thrown away
अपविद्धैः:
Karana
TypeAdjective
Rootअपविद्ध
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
बाहुभिःwith arms
बाहुभिः:
Karana
TypeNoun
Rootबाहु
FormMasculine, Instrumental, Plural
चन्दन-उक्षितैःsmeared/sprinkled with sandal(-paste)
चन्दन-उक्षितैः:
Karana
TypeAdjective
Rootचन्दन-उक्षित
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
ऊरुभिःwith thighs
ऊरुभिः:
Karana
TypeNoun
Rootऊरु
FormMasculine, Instrumental, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
नरेन्द्राणाम्of kings
नरेन्द्राणाम्:
TypeNoun
Rootनरेन्द्र
FormMasculine, Genitive, Plural
समास्तीर्यhaving spread/covered
समास्तीर्य:
TypeVerb
Rootसम्-आ-स्तॄ
FormAbsolutive (ktvā/lyap), Active
मेदिनीthe earth, ground
मेदिनी:
Karta
TypeNoun
Rootमेदिनी
FormFeminine, Nominative, Singular
एकैकम्each one (individually)
एकैकम्:
Karma
TypeAdjective
Rootएकैक
FormMasculine, Accusative, Singular
त्रिभिःwith three
त्रिभिः:
Karana
TypeAdjective
Rootत्रि
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
आनर्च्छत्he struck/attacked, reached (i.e., hit)
आनर्च्छत्:
TypeVerb
Rootआ-ऋच्छ्
FormImperfect (Laṅ), 3, Singular, Parasmaipada
कङ्क-बर्हिण-वाजितैःfletched with (feathers of) heron/egret and peacock
कङ्क-बर्हिण-वाजितैः:
Karana
TypeAdjective
Rootकङ्क-बर्हिण-वाजित
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
N
narendrāḥ (kings)
M
medinī (earth/battlefield)
C
candanam (sandal paste)
K
kaṅka-bārhiṇa (vulture feathers)
A
arrows