Previous Verse
Next Verse

Shloka 22

बभ्रुवाहन-धनंजययोः संग्रामः

Babhruvāhana and Dhanaṃjaya’s engagement at Maṇipūra

कृता विसंज्ञा भूयिष्ठा: क्लान्तवाहनसैनिका: । थोड़ी ही देरमें अर्जुनने युद्धस्थलमें झुकी हुई गाँठवाले बाणोंद्वारा अधिकांश सैन्धव वीरोंको संज्ञाशून्य कर दिया। उनके वाहन और सैनिक भी थकावटसे खिन्न हो रहे थे ।। २१ कल | तांस्तु सर्वान्‌ परिग्लानान्‌ विदित्वा धृतराष्ट्रजा

kṛtā visaṃjñā bhūyiṣṭhāḥ klāntavāhanasainikāḥ | tāṃstu sarvān pariglānān viditvā dhṛtarāṣṭrajāḥ ||

ヴァイシャンパーヤナは言った。「多くは気を失い、乗り物も兵も疲れ果て、意気を失っていた。皆がそのように衰え切ったのを見て、ドリタラーシュトラの子らは情勢を悟った——戦においては武威が、誇り高き勇士でさえ瞬く間に無力へと落としうること、そして敵がすでに弱ったときに何を選ぶかで指導者が試されることを示す光景であった。」

कृताःmade, rendered
कृताः:
Karta
TypeAdjective
Rootकृत (कृ धातु, क्त)
FormMasculine, Nominative, Plural
विसंज्ञाःunconscious, senseless
विसंज्ञाः:
Karta
TypeAdjective
Rootविसंज्ञ (वि + संज्ञा)
FormMasculine, Nominative, Plural
भूयिष्ठाःfor the most part, mostly
भूयिष्ठाः:
Karta
TypeAdjective
Rootभूयिष्ठ (बहु-तुल्य/अधिकतर)
FormMasculine, Nominative, Plural
क्लान्तwearied, exhausted
क्लान्त:
Karta
TypeAdjective
Rootक्लान्त (क्लम् धातु, क्त)
FormNeuter, Nominative, Singular
वाहनmount, vehicle
वाहन:
Karta
TypeNoun
Rootवाहन
FormNeuter, Nominative, Singular
सैनिकाःsoldiers
सैनिकाः:
Karta
TypeNoun
Rootसैनिक
FormMasculine, Nominative, Plural
ताम्that (her/it) (acc. sg.)
ताम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Accusative, Singular
तुbut, however
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
सर्वान्all
सर्वान्:
Karma
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Accusative, Plural
परिग्लानान्utterly fatigued, worn out
परिग्लानान्:
Karma
TypeAdjective
Rootपरिग्लान (परि + ग्लै धातु, क्त)
FormMasculine, Accusative, Plural
विदित्वाhaving known/understood
विदित्वा:
TypeVerb
Rootविद् (क्त्वा)
FormAbsolutive (Gerund)
धृतराष्ट्रजाःsons of Dhṛtarāṣṭra
धृतराष्ट्रजाः:
Karta
TypeNoun
Rootधृतराष्ट्रज
FormMasculine, Nominative, Plural

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
D
Dhṛtarāṣṭra
D
Dhṛtarāṣṭra’s sons (Kauravas)
S
soldiers
M
mounts/vehicles (vāhana)