Previous Verse
Next Verse

Shloka 163

बभ्रुवाहन-धनंजययोः संग्रामः

Babhruvāhana and Dhanaṃjaya’s engagement at Maṇipūra

जयद्रथं हतं स्मृत्वा चिक्षिपु: सैन्धवा नृपा: । तदनन्तर जयद्रथ-वधका स्मरण करके सैन्धवोंने अर्जुनपर पुनः बहुत-से प्रासों और शक्तियोंका प्रहार किया

jayadrathaṃ hataṃ smṛtvā cikṣipuḥ saindhavā nṛpāḥ | tadanantaraṃ jayadratha-vadhakaṃ smaraṇaṃ kṛtvā saindhavāḥ arjunapar punaḥ bahu-śe prāsān śaktīś ca prahāraṃ cakruḥ |

ヴァイシャンパーヤナは言った。「ジャヤドラタが討たれたことを思い起こし、シンドゥの系譜の王たちは武器を投げ放った。ついでジャヤドラタ殺しを胸に刻み、サインダヴァらは再び多くの槍と投げ槍をもってアルジュナを襲った。それは悲嘆と復讐心、そして戦の止まぬ奔流に駆り立てられた猛攻であった。」

जयद्रथम्Jayadratha
जयद्रथम्:
Karma
TypeNoun
Rootजयद्रथ
FormMasculine, Accusative, Singular
हतम्slain
हतम्:
Karma
TypeAdjective
Rootहन्
FormMasculine, Accusative, Singular, क्त (past passive participle)
स्मृत्वाhaving remembered
स्मृत्वा:
TypeVerb
Rootस्मृ
Formक्त्वा (absolutive/gerund)
चिक्षिपुःthey hurled / cast
चिक्षिपुः:
TypeVerb
Rootक्षिप्
FormPerfect (Liṭ), Third, Plural
सैन्धवाःthe Sindhu-people (Saindhavas)
सैन्धवाः:
Karta
TypeNoun
Rootसैन्धव
FormMasculine, Nominative, Plural
नृपाःkings
नृपाः:
Karta
TypeNoun
Rootनृप
FormMasculine, Nominative, Plural

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
J
Jayadratha
S
Saindhavas (Sindhu kings)
A
Arjuna
P
prāsa (spears)
Ś
śakti (javelins/darts)

Educational Q&A

The verse highlights how remembrance of loss can inflame vengeance and prolong violence; it implicitly contrasts the warrior code’s relentless retaliation with the ethical need for restraint and clarity of purpose amid grief.

After recalling Jayadratha’s slaying, the Saindhava kings renew their assault on Arjuna, repeatedly hurling spears and javelins at him in a retaliatory surge.