Shloka 7

तमोगुण-निरूपण

Analysis of Tamas and its Marks

Devanagari script

नियम्यते तमो यत्र रजत्तत्र प्रवर्तते । नियम्यते रजो यत्र सत्त्वं तत्र प्रवर्तते,जहाँ तमोगुणको रोका जाता है, वहाँ रजोगुण बढ़ता है और जहाँ रजोगुणको दबाया जाता है, वहाँ सत्त्वगुणकी वृद्धि होती है

Transliteration

niyamyate tamo yatra rajas tatra pravartate | niyamyate rajo yatra sattvaṃ tatra pravartate ||

Translation

ヴァーユは語った。「惰性の闇（タマス）が抑えられるところでは、活動の力（ラジャス）が働き始める。さらに、落ち着きなき活動（ラジャス）が制せられるところでは、清明と均衡（サットヴァ）が前面に現れる。この教えは倫理的な自己修養を示す。低い傾向を意識して調御することで、より高い心の質が生起するのである。」

Word by Word

नियम्यतेis restrained/checked

तमःdarkness; tamas (quality)

यत्रwhere

रजःrajas (quality)

तत्रthere

प्रवर्ततेarises/sets in; becomes active

नियम्यतेis restrained/checked

रजःrajas (quality)

यत्रwhere

सत्त्वम्sattva (quality)

तत्रthere

प्रवर्ततेarises/sets in; becomes active

Speaker

वायुदेव उवाच

Characters & Entities

Vāyu (Vāyudeva)

tamas

rajas

sattva

Verse Rasa (Emotional Essence)

Sandhi Notes