Shloka 26
Śakra–Śambara Saṃvāda: Brāhmaṇa-sevā, Anasūyā, and Vāg-bala (शक्रशम्बरसंवादः)
कर्तव्यं पार्थिवेन्द्रेण तथैव भरतर्षभ । भीष्मजीने कहा--भारत! राजसिंहासनपर अभिषिक्त होकर राज्यशासन करनेवाले राजाका सबसे प्रधान कर्तव्य यही है कि वह ब्राह्मणोंकी सेवा-पूजा करे। भरतश्रेष्ठ! अक्षय सुखकी इच्छा रखनेवाले नरेशको ऐसा ही करना चाहिये
kartavyaṁ pārthivendreṇa tathaiva bharatarṣabha | na sa jāto janiṣyad vā pṛthivyām iha kaścana | yo brāhmaṇavirodhena sukhaṁ jīvitum utsahet ||
ビーシュマは言った。「バーラタ族の雄牛よ、灌頂を受け王座に就いて国を治める王の第一の務めは、バラモンたちを敬い、仕え、礼拝することに他ならぬ。尽きぬ安寧を望む統治者はそのように行うべきである。この地上において、バラモンに敵対しながら安らかに生きようと敢えてする者は、かつて生まれたこともなく、また未来にも生まれはしない。」
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma teaches that a consecrated ruler’s foremost duty is to honor and serve the Brāhmaṇas, and that opposing them is incompatible with lasting happiness and stable rule.
In the Anuśāsana Parva’s instruction on conduct and kingship, Bhīṣma addresses Yudhiṣṭhira (as “Bharatarṣabha”), laying down a principle of royal policy and ethics: reverence toward Brāhmaṇas is essential, and hostility toward them leads to the loss of well-being.