Previous Verse
Next Verse

Shloka 14

Pūjya-namaskārya-prakaraṇa

On Those Worthy of Honor and Salutation

ब्राह्मणं यदि दुष्प्रापं त्रिभिर्वर्ण: शतक्रतो

brāhmaṇaṁ yadi duṣprāpaṁ tribhir varṇaḥ śatakrato

マーターンガは言った。「おお、シャタクラトゥ(インドラ)よ。もし三つの身分のうちに真のブラーフマナが得難いというのなら、ブラーフマナであることは生まれの札にすぎぬものではなく、行いと内なる価値に根ざした稀なる到達であると悟るべきだ。」

ब्राह्मणम्a Brahmin
ब्राह्मणम्:
Karma
TypeNoun
Rootब्राह्मण
FormMasculine, Accusative, Singular
यदिif
यदि:
TypeIndeclinable
Rootयदि
दुष्प्रापम्hard to obtain/attain
दुष्प्रापम्:
TypeAdjective
Rootदुष्प्राप
FormMasculine, Accusative, Singular
त्रिभिःby/with three
त्रिभिः:
Karana
TypeAdjective
Rootत्रि
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
वर्णःclass/caste (varna)
वर्णः:
Karta
TypeNoun
Rootवर्ण
FormMasculine, Nominative, Singular
शतक्रतोO Śatakratu (Indra)
शतक्रतो:
TypeNoun
Rootशतक्रतु
FormMasculine, Vocative, Singular

मतंग उवाच

M
Matanga
I
Indra (Śatakratu)
B
Brāhmaṇa
T
Three varṇas

Educational Q&A

The verse frames true brahminhood as rare and difficult to attain, implying it depends on ethical qualities and disciplined conduct rather than being automatically secured by social classification.

Matanga addresses Indra (Śatakratu) and makes a pointed observation about how uncommon a genuine brāhmaṇa is among the three varṇas, setting up a discussion on what truly constitutes a brāhmaṇa.