Shloka 43

Śiva-nāmānukīrtana-prastāvaḥ

Prologue to the praise of Śiva and the Upamanyu testimony

Devanagari script

प्राप्पानुज्ञां गुरुजनादहं ताक्ष्यमचिन्तयम्‌ । सो5वहद्धिमवन्तं मां प्राप्प चैनं व्यसर्जयम्‌

Transliteration

prāptānujñāṃ gurujanād ahaṃ tākṣyam acintayam | so 'vahad himavantaṃ māṃ prāpya cainaṃ vyasarjayam ||

Translation

長老たちの許しを得て、私は心中にタークシャ（ガルダ）を念じた。彼は私をヒマヴァーン（ヒマラヤ）へ運び、到着すると私は恭しく彼を退かせた。

Word by Word

• प्राप्य: having obtained
• Type: Verb
• Root: प्र-आप् (धातु)
• Form: ल्यप् (क्त्वा-प्रत्ययः), कर्तरि, पूर्वकाल (absolutive)

• अनुज्ञाम्: permission
• अनुज्ञाम्: Karma
• Type: Noun
• Root: अनुज्ञा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• गुरुजनात्: from the elders
• गुरुजनात्: Apadana
• Type: Noun
• Root: गुरुजन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन

• अहम्: I
• अहम्: Karta
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: त्रिलिङ्ग (सर्वनाम), प्रथमा, एकवचन

• ताक्ष्यम्: Garuda (Tarkshya)
• ताक्ष्यम्: Karma
• Type: Noun
• Root: ताक्ष्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• अचिन्तयम्: I thought of / I meditated on
• Type: Verb
• Root: चिन्त् (धातु)
• Form: लङ् (अनद्यतनभूत), उत्तम, एकवचन, परस्मैपद

• सः: he
• सः: Karta
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• अवहत्: carried / conveyed
• Type: Verb
• Root: वह् (धातु) (अव-उपसर्ग)
• Form: लङ् (अनद्यतनभूत), प्रथम, एकवचन, परस्मैपद

• हिमवन्तम्: to the Himalaya
• हिमवन्तम्: Karma
• Type: Noun
• Root: हिमवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• माम्: me
• माम्: Karma
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: त्रिलिङ्ग (सर्वनाम), द्वितीया, एकवचन

• प्राप्य: having reached
• Type: Verb
• Root: प्र-आप् (धातु)
• Form: ल्यप् (क्त्वा-प्रत्ययः), कर्तरि, पूर्वकाल (absolutive)

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)

• एनम्: him (that one)
• एनम्: Karma
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• व्यसर्जयम्: I dismissed / sent away
• Type: Verb
• Root: सृज् (धातु) (वि-उपसर्ग)
• Form: लङ् (अनद्यतनभूत), उत्तम, एकवचन, परस्मैपद

Speaker

वासुदेव उवाच

Characters & Entities

• Vāsudeva (Kṛṣṇa)
• Garuḍa (Tākṣya)
• Himavān (Himalaya)

Educational Q&A

What is the core teaching?

The verse highlights dharmic procedure: one should seek and receive the consent of elders/authorities before undertaking an important act, and then act with restraint—accepting help without pride and releasing it appropriately once the purpose is fulfilled.

What is happening in the narrative?

Vāsudeva says that after receiving permission from respected elders, he mentally invoked Garuḍa (Tākṣya). Garuḍa transported him to the Himalaya, and upon reaching there Vāsudeva dismissed Garuḍa.