Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

दानशील-समाचारः, सत्कारः, अहिंसा च

Umā–Maheśvara Saṃvāda

इदं चैवापरं गुह्ुमप्रशस्तं निबोधत । अग्नेस्तु वृषलो नेता हविर्मूढाश्व योषित:

idaṃ caivāparaṃ guhyaṃ apraśastaṃ nibodhata | agnestu vṛṣalo netā havirmūḍhāśva yoṣitaḥ ||

ドーミャは言った。「今、さらに一つの秘事を知れ。それは称賛に値せず、むしろ非難されるべきことである。もしシュードラ(Śūdra)が二度生まれ(dvija)のアグニホートラの聖火を担い、一所から他所へ運び、また無知な女たちが祭祀の供物ハヴィス(havis)を運ぶならば、それを『ダルマ』と思いなす者は、かえってアダルマに染まる。聖なる火は彼に怒り、彼はシュードラの胎に再生すると説かれる。」

इदम्this
इदम्:
Karma
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसक, प्रथमा, एकवचन
and
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
अपरम्another/further
अपरम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसक, प्रथमा, एकवचन
गुह्यम्secret
गुह्यम्:
Karma
TypeAdjective
Rootगुह्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसक, प्रथमा, एकवचन
अप्रशस्तम्not commendable/blameworthy
अप्रशस्तम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअप्रशस्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसक, प्रथमा, एकवचन
निबोधतunderstand/learn (you all)
निबोधत:
TypeVerb
Rootबुध् (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ), मध्यम, बहुवचन, परस्मैपद
अग्नेःof Agni/of the fire
अग्नेः:
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
वृषलःa śūdra/low-born man
वृषलः:
Karta
TypeNoun
Rootवृषल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
नेताcarrier/one who leads
नेता:
Karta
TypeNoun
Rootनेतृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
हविःoblation
हविः:
Karma
TypeNoun
Rootहविस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसक, द्वितीया, एकवचन
मूढfoolish/deluded
मूढ:
Karta
TypeAdjective
Rootमूढ (प्रातिपदिक; क्त-प्रत्ययान्त विशेषण)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
अश्वhorse
अश्व:
TypeNoun
Rootअश्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
योषितःwomen
योषितः:
Karta
TypeNoun
Rootयोषित् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

धौग्य उवाच

धौग्य (Dhaugya)
अग्नि / यज्ञाग्नि (Agni, sacrificial fire)
वृषल / शूद्र (Śūdra)
हविस् (havis, oblation)
योषित् (women)

Educational Q&A

The verse warns that certain ritual roles—specifically transporting the sacred sacrificial fire and carrying the oblation—are considered improper when performed by those deemed ritually unqualified in this normative framework. Treating such impropriety as ‘dharma’ is said to lead to adharma and adverse karmic consequences, symbolized by the anger of the sacred fires and an inferior rebirth.

Dhaugya continues an instruction on dharma by introducing a ‘secret’ but negative example (apraśasta). He lists actions regarded as blameworthy in sacrificial procedure—having a Śūdra transport the ritual fire and having ignorant women carry the havis—and states the moral-ritual consequence for endorsing such acts as righteous.