Shloka 44
धृतराष्ट्र–दुर्योधन संवादः
Vāraṇāvata-vivāsana-nīti: Dhṛtarāṣṭra and Duryodhana’s Policy Dialogue
भरद्वाजो5पि भगवानारुरोह दिवं तदा । तत्रैव च वसन् द्रोणस्तपस्तेपे महातपा:,कुछ दिनों बाद भगवान् भरद्वाज भी स्वर्गवासी हो गये और महातपस्वी द्रोण उसी आश्रममें रहकर तपस्या करने लगे
bharadvājo ’pi bhagavān āruroha divaṃ tadā | tatraiva ca vasan droṇas tapas tepe mahātapāḥ ||
ヴァイシャンパーヤナは語った。「やがて尊き仙バールァドヴァージャもまた天界へと昇った。ドローナはそのまま同じアーシュラマに留まり、大いなる苦行者として苦行（tapas）を続けた。この段は、世代を越えて霊的規律が受け継がれることを示す。師は去れど、弟子は同じ聖なる場で、苦行と自制の生を保ち続けるのである。」
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ideal of steadfast tapas: even after the departure of an elder (Bharadvāja), the disciple (Droṇa) maintains disciplined spiritual practice in the same sacred environment, reflecting continuity of dharma and self-restraint.
Bharadvāja passes on—described as ascending to heaven—while Droṇa remains in the hermitage and continues performing austerities, marking a transition from the father’s presence to the son’s independent ascetic life.