Adhyaya 33

Verse 1

जन्तूत्पत्तितद्गधात्वादिविभागभुवनादिविभागवर्णनं नाम द्वात्रिंशो ऽध्यायः गरुड उवाच / उत्पत्तिलक्षणं जन्तोः कथितं मयि पुत्त्रके / यमलोकः कियन्मात्रस्त्रैलोक्ये सचराचरे / विस्तरं तस्य मे ब्रूहि अध्वा चैव कियान् स्मृतः

ガルダは言った。「子よ、汝は衆生の生起の相を我に説き明かした。いま問う。動くものと動かぬものを含む三界において、ヤマの国（ヤマローカ）はいかほど広大なのか。その広がりを詳しく語れ。また『アドヴァン』（道程）はどれほどの長さと伝えられるのか。」

Verse 2

कैश्च पापैः कृतैर्देव केन वा शुभकर्मणा / गच्छन्ति मानवास्तत्र कथयस्व विशेषतः

主よ、いかなる罪を犯すことにより、またいかなる吉祥なる善業によって、人々はその国へ赴くのか。とりわけ詳しく我に説き示したまえ。

Verse 3

श्रीभगवानुवाच / षटशीतिसहस्राणि योजनानां प्रमाणतः / यमलोकस्य चाध्वानमन्तरा मानुषस्य च

至福なる主は仰せになった。「人間界と閻魔の世界とのあいだの道程は、量りて八万六千ヨージャナに及ぶ。」

Verse 4

ध्मातताम्रमिवातप्तो ज्वलद्दुर्गो महापथः / तत्र गच्छन्ति पापिष्ठा मानवा मूढचेतसः

その大路は溶けた銅のごとく灼け、燃えさかる険路である。そこを、心迷える最も罪深き人々が進む。

Verse 5

कण्टकाश्च सुतीक्ष्णा वै विविधा घोरदर्शनाः / तैस्तुवालुक्षितिर्व्याप्ता हुताशश्च तथोल्बणः

そこには、きわめて鋭い棘が種々あり、見るだに恐ろしい。それらが砂地一面に広がり、さらに猛き炎が燃えさかっている。

Verse 6

वृक्षच्छाया न तत्रास्ति यत्र विश्रमते नरः / गृहीतः कालपाशैश्च कृतैः कर्मभिरुल्बणैः

そこには、人が憩うべき樹の陰はない。彼は時（カーラ）の縄に捕らえられ、自ら為した重き業によって固く縛られているからである。

Verse 7

तस्मिन् मार्गे न चान्नाद्यं येन प्राणान् प्रपोषयेत् / न जलं दृश्यते तत्र तृषा येन विलीयते

その道には、命の息を養う食はなく、また渇きを鎮める水も見当たらない。

Verse 8

क्षुधया पीडितो याति तृष्णया च महापथे / शीतेन कम्पते क्वापि यममार्गे ऽतिदुर्गमे

飢えに責められ、渇きにも苦しみつつ、彼は大路を進む。どこかで寒さに震える——越え難き、ヤマ（閻魔）の道において。

Verse 9

यद्यस्य यादृशं पापं स पन्थास्तस्य तादृशः / सुदीनाः कृपणा मूढा दुः खैर्व्याप्तास्तरन्ति तम्

人が犯した罪がどのようなものであれ、その罪にふさわしい道がその者の道となる。苦しみに覆われ、みじめで頼るすべもなく、迷妄のままに、彼らはその恐るべき道を渡ってゆく。

Verse 10

रुदन्ति दारुणं केचित् केचिद्द्रोहं वदन्ति च / आत्मकर्मकृतैर्देषैः पच्यमाना मुहुर्मुहुः

ある者は痛ましく泣き叫び、ある者は裏切りと奸計を叫ぶ。自らの業によって形づくられた境域において、彼らは幾度も幾度も焼かれ、責め苦を受ける。

Verse 11

ईदृग्विधः स वै पन्था विज्ञेयो दारुणः खग / वितृष्णा ये नरा लोके सुखं तस्मिन् व्रजन्ति ते

まことにその道はかくのごとし——それが苛烈であると知れ、鳥なる者よ（ガルダよ）。しかし世にあって渇愛を離れた人々は、同じ道を安らかに進む。

Verse 12

यानियानि च दानानि दत्तानि भुवि मानवैः / तानितान्युपतिष्ठन्ति यमलोके पुरः पथि

地上に生きている間に人々が施したさまざまな布施——それらの施しそのものが、ヤマの国へ至る道の前方に立ち現れる。

Verse 13

पापिनो नोपतिष्ठन्ति दाहश्राद्धजलाञ्जलि / भ्रमन्ति वायुभूतास्ते ये क्षुद्राः पापकर्मिणः

罪ある者には、火葬の儀とシュラーダ（śrāddha）に結ばれた合掌の水供（jalāñjali）は届かない。卑小な悪業の者どもは、風のごとく落ち着きなく、拠り所もなく彷徨う。

Verse 14

ईदृशं वर्त्म तद्रौद्रं कथितं तव सुव्रत / पुनश्च कथयिष्यामि यममार्गस्य या स्थितिः

かくして、善き誓いを守る者（suvrata）よ、私はその猛々しく恐るべき道を汝に語った。今また、ヤマ（Yama）へ至る路のありさまと行程を説き明かそう。

Verse 15

याम्यनैरृतयोर्मध्ये पुरं वैवस्वतस्य तु / सर्वं वज्रमयं दिव्यमभेद्यं तत् सुरासुरैः

南方（Yāmya）と南西（Nairṛta）の間に、ヴァイヴァスヴァタ（Vaivasvata）すなわちヤマ（Yama）の都がある。その都はことごとく金剛（vajra）のごとき神聖なる質で成り、天も阿修羅も破り得ない。

Verse 16

चतुरश्रं चतुर्द्वारं सप्तप्राकारतोरणम् / स्वयं तिष्ठति वै यस्यां यमो दूतैः समन्वितः

そこは四角の地で、門は四つ、七重の囲いとその楼門（トーラナ）を備える。そこにヤマ（Yama）自らが、使者たちを従えて立っている。

Verse 17

योजनानां सहस्रं वै प्रमाणेन तदुच्यते / सर्वरत्नमयं दिव्यं विद्युज्ज्वालार्कतैजसम्

その広さは一千ヨージャナと説かれる。あらゆる宝玉より成る神妙の都であり、稲妻と炎と太陽の光明のごとく燦然と輝く。

Verse 18

तद्गुहं धर्मराजस्य विस्तीर्णं काञ्चनप्रभम् / योजनानां पञ्चशतप्रमाणेन समुच्छ्रितम्

ダルマラージャ（ヤマ）のその洞殿は、広大にして黄金のごとく輝き、五百ヨージャナの高さにそびえ立っていた。

Verse 19

वृतं स्तम्भसहस्रैस्तु वैदूर्यमणिमण्डितम् / मुक्ताजालगवाक्षं च पताकाशतभूषितम्

それは幾千の柱に囲まれ、ヴァイドゥーリヤ（猫目石）の宝で飾られていた。真珠の網を垂らした格子窓があり、幾百の旗幟によって荘厳されていた。

Verse 20

घण्टाशतनिनादाढ्यं तोरणानां शतैर्वृतम् / एवमादिभिरन्यैश्च भूषणैर्भूषितं सदा

幾百の鈴の響きに満ち、幾百の荘麗なトーラナ（門楼）に囲まれていた。かくのごとく、これらと同類の多くの装飾によって常に飾られていた。

Verse 21

तत्रस्थो भगवान् धर्म आसने तु समे शुभे / दशयो जनविस्तीर्णे नीलजीमूतसन्निभे

そこにて尊きダルマ神は、平らにして吉祥なる座に着していた。その御座は幅十ヨージャナ、青き雨雲の塊のごとく暗色であった。

Verse 22

धर्मज्ञो धर्मशीलश्च धर्मयुक्तो हितो यमः / भयदः पापयुक्तानां धार्मिकाणां सुखप्रदः

ヤマはダルマを知り、正しき行いに堅く住し、ダルマにかなう者—まことに利益を与える守護者である。罪に縛られし者には恐れを与え、法に生きる者には安楽を授ける。

Verse 23

मन्दमारु तसंयोगैरुत्सवैर्विविधैस्तथा / व्याख्यानैर्विविधैर्युक्तः शङ्खवादित्रनिः स्वनैः

そこにはやわらかく涼やかな風が寄り添い、さまざまな祝祭と多様な法の説示が備わり、法螺貝（シャンク）と諸楽器の音が鳴り響く。

Verse 24

पुरमध्यप्रवेशे तु चित्रगुप्तस्य वै गृहम् / पञ्चविंशतिसंख्यानां योजनानां सुविस्तरम्

その都のまさに中心へ入る入口には、まことにチトラグプタ（Chitragupta）の御殿があり、二十五ヨージャナに及ぶほど広大に広がっている。

Verse 25

दशोच्छ्रितं महादिव्यं लोहप्राकारवोष्टितम् / प्रतोलीशतसंचारं पतताकाशतशोभितम्

高さ十ヨージャナにそびえ、至上に妙なる天上のごとき御殿。鉄の城壁に囲まれ、百の門を通じて往来でき、百の翻る旗幟により荘厳されている。

Verse 26

दीपिकाशतसङ्कीर्णं गीतध्वनिसमाकुलम् / विचित्रचित्रकुशलैश्चित्रगुप्तस्य वै गृहम्

チトラグプタの御殿は百の灯明に満ち、歌の響きに満ちあふれ、巧みな絵師が描いた奇妙なる図像によって飾られている。

Verse 27

मणिमुक्तामये दिव्ये आसने परमाद्भुते / तत्रस्थो गणयत्यायुर्मानुषेष्वितरेषु च

そこにて彼は、宝石と真珠で成る神妙にしてこの上なく不思議な御座に坐し、人間をはじめ他の諸類の生きものの寿命を算定する。

Verse 28

न मुह्यति कदाचित् स सुकृते दुष्कृते ऽपि वा / यद्येनोपार्जितं यावत् तावद्वै वेत्ति तस्य तत्

彼は決して迷わない——功徳によっても罪によっても。自ら積み重ねたカルマの分だけ、それをまことに自分のものとして知る。

Verse 29

दशाष्टदोषरहितं कृत कर्म लिखत्यसौ / चित्रगुप्तालयात् आच्यां ज्वरस्यास्ति महागृहम्

十八の過失を離れた彼（チトラグプタ）は、なされた行為を記録する。チトラグプタの住処の近くには、ジュヴァラ（熱病）の大いなる館がそびえ立つ。

Verse 30

दक्षिणे चापि शूलस्य लताविस्फोटकस्य च / पश्चिमे काल पाशस्य अजीर्णस्यारुचेस्तथा

南には疝痛（śūla）と、蔓のように広がる水疱の病（latā-visphoṭaka）の苦がある。西にはカーラ（死）の縄（kāla-pāśa）の痛み、消化不良、そして食欲不振がある。

Verse 31

मध्यपीठोत्तरे ज्ञेयो तथा चान्या विषचिका / ऐशन्यां वै शिरो ऽर्तिश्च आग्नेय्याञ्चैव मृकता

背の中央の上部に痛みがあるなら、それは毒の病ヴィシャチカー（viṣacikā、霍乱に似る）と知るべきである。また、北東の痛みは頭部の苦患を示し、南東の痛みは消耗・衰弱（mṛkatā）を示す。

Verse 32

अतिसारश्च नैरृत्यां वायव्यां दाहसंज्ञकः / एभिः परिवृतो नित्यं चित्रगुप्तः स तिष्ठति

南西にはアティサーラ（激しい下痢）があり、北西にはダーハ（灼熱・灼ける苦）がある。これらに常に囲まれつつ、チトラグプタはヤマの国にとどまり、行為の記録を見守っている。

Verse 33

यत् कर्म कुरुते कश्चित्तत् सर्वं विलखत्यसौ / धर्मराजगृहद्वारि दूतास्तार्क्ष्य तथा निशि / तिष्ठन्ति पापकर्माणः पच्यमाना नराधमाः

人がなすいかなる行いも、記録する者はそのすべてを書き留める。ダルマラージャの住処の門にて、ああタールクシャよ、使者たちは夜であっても立ち番をする。そこには、罪業をなす最も卑しき者どもが、苦しみの熱に灼かれつつ留まる。

Verse 34

यमदूतैर्महापाशैर्हन्यमानाश्च मुद्गरैः / वध्यन्ते विविधैः पापैः पूर्वकर्मकृतैर्नराः

ヤマの使者たちに大いなる縄で打たれ、槌で殴られて、人々はさまざまに処罰される——それは過去の行いによって犯した罪に応じてである。

Verse 35

नानाप्रहारणाग्रैश्च नानायन्त्रैस्तथा परे / छिद्यन्ते पापकर्माणः क्रकचैः काष्ठवद्द्विधा

そこでは、さまざまな武器の鋭い刃先と多様な責め具によって、罪業をなす者は切り裂かれ——木を挽くように二つに鋸断される。

Verse 36

अन्ये ज्वलद्भिरङ्गारैर्वेष्टिताः परितो भृशम् / पूर्वकर्मविपाकेन ध्मायन्ते लोहपिण्डवत्

またある者は、燃えさかる炭火に四方からきつく囲まれ、過去の業の熟すがゆえに焼かれ、吹き立てられる——鍛冶の炉で鉄塊がふいごにあおられるように。

Verse 37

क्षिप्त्वान्ये च धरापृष्ठे कुठारेणावकर्तिताः / क्रन्दमानाश्च दृश्यन्ते पूर्वकर्मविपाकतः

またある者は地面に投げつけられ、斧で切り刻まれる。彼らが泣き叫ぶさまが見える——それもまた、過去の業の熟した果である。

Verse 38

केचिद्गुडमयैः पाकैस्तैलपाकैस्तथा परे / पीड्यन्ते यमदूतैश्च पापिष्ठाः सुभृशं नराः

ある極悪の罪人は溶けた黒糖（ジャガリー）の大釜で煮られ、またある者は油で煮えたぎらされる。かくして最も邪悪な者どもは、閻魔の使者によって激しく責め苦を受ける。

Verse 39

क्षणाह्नि प्रार्थयन्त्यन्ये देहिदेहीति कोटिशः / यमलोके मया दृष्टा ममस्वं भक्षितं त्वया

閻魔の国において、私は数えきれぬ者たちが、日ごと刹那ごとに「与えよ、与えよ」と幾度も乞い願うのを見た。さらに、我がものとしてあったものが、汝によって食い尽くされたのも見た。

Verse 40

इत्येवं बहुशस्तार्क्ष्य नरकाः पापिनां स्मृताः / कर्मभिर्बहुभिः प्रोक्तैः सर्वशास्त्रेषु भाषितैः / दानोपकारं वक्ष्यामि यथा तत्र सुखं भवेत्

かくして、タールクシャ（ガルダ）よ、罪人の地獄は、諸々の業の多様さに応じて、あらゆるシャーストラにおいて繰り返し説かれ論じられてきた。今より、布施（ダーナ）と扶助の功徳の力を説こう。それによって彼の世に安楽が生ずる。