Shloka 25
Indra’s Query on Karma-vipāka and the Viśvarūpa Episode
Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
तदा भर्त्तृसमायोगं पुत्रावाप्तिमृतुष्वपि / छेदे पुनर्भवत्वं तु सर्वेषामपि शाखिनाम्
Transliteration
tadā bharttṛsamāyogaṃ putrāvāptimṛtuṣvapi / chede punarbhavatvaṃ tu sarveṣāmapi śākhinām
Translation
そのとき、季節の時にも夫との結びつきと子の授かりがあり、また切り倒されても、すべての樹木が再び生じますように。
Word by Word
तदाthen
तदा:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Time)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
भर्तृ-समायोगम्union with a husband
भर्तृ-समायोगम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootभर्तृ (प्रातिपदिक) + समायोग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; तत्पुरुष-समास (भर्तुः समायोगः)
पुत्र-अवाप्तिम्attainment of a son
पुत्र-अवाप्तिम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक) + अवाप्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (पुत्रस्य अवाप्तिः)
ऋतुषुin the seasons / at the proper times
ऋतुषु:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location-Time)
TypeNoun
Rootऋतु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), बहुवचन
अपिalso, even
अपि:
सम्बन्ध (Sambandha/Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle), समुच्चय/अप्यर्थ
छेदेin cutting / when cut
छेदे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Condition)
TypeNoun
Rootछेद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
पुनःagain
पुनः:
सम्बन्ध (Sambandha/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
भवत्यम्becoming, existence
भवत्यम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootभवत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; भाववाचक (state/condition)
तुbut, indeed
तु:
सम्बन्ध (Sambandha/Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (adversative/contrast particle)
सर्वेषाम्of all
सर्वेषाम्:
सम्बन्ध (Sambandha/Genitive)
TypeAdjective
Rootसर्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), बहुवचन; सर्वनाम-शब्द
अपिalso
अपि:
सम्बन्ध (Sambandha/Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle)
शाखिनाम्of the trees
शाखिनाम्:
सम्बन्ध (Sambandha/Genitive)
TypeNoun
Rootशाखिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), बहुवचन