Shloka 68
Pratisarga-pravartana (How Re-Creation Proceeds) / पुनःसर्ग-प्रवर्तन
Devanagari script
नमस्कार्याश्च गुरवः प्रयत्नेन मनीषिभिः / धन्यं यशस्यमायुष्यं पुण्यं सर्वार्थसाधकम्
Transliteration
namaskāryāśca guravaḥ prayatnena manīṣibhiḥ / dhanyaṃ yaśasyamāyuṣyaṃ puṇyaṃ sarvārthasādhakam
Translation
師たちは賢者が努めて礼拝すべき尊き存在である。（師を念ずることは）福徳となり、名声を与え、寿命を増し、功徳となって、あらゆる願いを成就させる。
Word by Word
नमस्कार्याःworthy of salutation
नमस्कार्याः:
Karta (कर्ता/Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootनमस्कार्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषण ‘नमस्कर्तव्याः’
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय/Conjunction ‘and’
गुरवःteachers/gurus
गुरवः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootगुरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
प्रयत्नेनwith effort
प्रयत्नेन:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootप्रयत्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
मनीषिभिःby the wise
मनीषिभिः:
Kartr̥ (कर्ता/Agent)
TypeNoun
Rootमनीषिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
धन्यम्blessed/fortunate
धन्यम्:
Visheshana (विशेषण/Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootधन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विधेय-विशेषण
यशस्यम्bringing fame
यशस्यम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootयशस्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘fame-giving’
आयुष्यम्promoting longevity
आयुष्यम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootआयुष्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘life-promoting’
पुण्यम्meritorious
पुण्यम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘meritorious/holy’
सर्वार्थसाधकम्accomplishing all aims
सर्वार्थसाधकम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व + अर्थ + साधक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘सर्वेषाम् अर्थानाम् साधकम्’