Shloka 109
Mantrarāja-sādhana Prakāra & Tripurā/Lalitā–Kāmākṣī Tattva
Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
इदानीं त्वं तदभ्यर्च्य यधाविधि विधे मुदा / मण्डलं त्वखिलं कृत्वा निजलोकं हि पालय
Transliteration
idānīṃ tvaṃ tadabhyarcya yadhāvidhi vidhe mudā / maṇḍalaṃ tvakhilaṃ kṛtvā nijalokaṃ hi pālaya
Translation
今こそ、ヴィディよ、定めの法に従い歓喜して彼を礼拝せよ。曼荼羅を余すところなく成し、己が世界を守護せよ。
Word by Word
इदानीम्now
इदानीम्:
क्रियाविशेषण (क्रियाविशेषणम्)
TypeIndeclinable
Rootइदानीम् (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb of time)
त्वम्you
त्वम्:
कर्ता (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, उत्तमपुरुषार्थे (2nd person pronoun), प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
तत्that (deity/thing)
तत्:
कर्म (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
अभ्यर्च्यhaving worshipped
अभ्यर्च्य:
पूर्वकालक्रिया (पूर्वक्रिया/Absolutive)
TypeVerb
Rootअभि + अर्च् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
Formक्त्वान्त/ल्यपन्त अव्ययकृदन्त (gerund), ‘having worshipped’
यथाas, according to
यथा:
क्रियाविशेषण (क्रियाविशेषणम्)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक
विधिrule/method
विधि:
क्रियाविशेषण (क्रियाविशेषणम्)
TypeNoun
Rootविधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; ‘यथा विधि’ इति अव्ययीभाववत्
विधेO creator/ordainer
विधे:
सम्बोधन (सम्बोधनम्/Vocative)
TypeNoun
Rootविधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन
मुदाwith joy
मुदा:
करण (करणम्/Instrument of manner)
TypeNoun
Rootमुद्/मुदा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; भाववाचक
मण्डलम्the circle/region
मण्डलम्:
कर्म (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootमण्डल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
त्वindeed/and (enclitic)
त्व:
सम्बन्ध-निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootत्व (अव्यय)
Formअव्यय; पदपूरण/निपात (enclitic particle, often after pause)
अखिलम्entire, whole
अखिलम्:
विशेषण (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootअखिल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; ‘entire’
कृत्वाhaving made
कृत्वा:
पूर्वकालक्रिया (पूर्वक्रिया/Absolutive)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) + क्त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (absolutive), ‘having made/done’
निजलोकम्one’s own world/realm
निजलोकम्:
कर्म (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootनिज-लोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: निजः लोकः
हिindeed, surely
हि:
सम्बन्ध-निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphatic/causal particle)
पालयprotect, govern
पालय:
क्रिया (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootपाल् (धातु)
Formलोट् (Imperative/लोट्), परस्मैपद, मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन