Shloka 140
Viśukra–Viṣaṅga-vadha (The Slaying of Viśukra and Viṣaṅga) — Lalitopākhyāna
Devanagari script
अथ पाशुपतास्त्रेण दीप्तकालानलत्विषा / चत्वारिंशच्चमूनाथान्महाराज्ञी व्यमर्दयत्
Transliteration
atha pāśupatāstreṇa dīptakālānalatviṣā / catvāriṃśaccamūnāthānmahārājñī vyamardayat
Translation
ついで大王妃は、劫末の火のごとく輝くパーシュパタ・アストラをもって、四十の軍の将を打ち砕いた。
Word by Word
अथthen
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध/प्रसङ्ग)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रमसूचक (then)
पाशुपत-अस्त्रेणwith the Pāśupata weapon
पाशुपत-अस्त्रेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootपाशुपत + अस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया विभक्ति; एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (पशुपतेः अस्त्रम्) — Instrumental singular
दीप्त-काल-अनल-त्विषाwith a radiance like blazing time-fire
दीप्त-काल-अनल-त्विषा:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootदीप्त + काल + अनल + त्विष् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; तृतीया विभक्ति; एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषसमासः (दीप्तः कालानलः यस्याः सा त्विष्) — Instrumental singular used adjectivally (with the radiance like the blazing fire of Time)
चत्वारिंशत्forty
चत्वारिंशत्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootचत्वारिंशत् (संख्या-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्या; द्वितीया बहुवचनार्थे विशेषणम् — Numeral ‘forty’ qualifying ‘camūnāthān’
चमू-नाथान्leaders of armies
चमू-नाथान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootचमू + नाथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (चम्वाः नाथाः) — Accusative plural
महा-राज्ञीthe great queen
महा-राज्ञी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा + राज्ञी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन; कर्मधारयः (महा एव राज्ञी) — Nominative singular
व्यमर्दयत्crushed/defeated
व्यमर्दयत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootमृद्/मर्द् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/past); प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद; उपसर्गः ‘वि’ — ‘she crushed/defeated’