Shloka 83
Gaṇanātha-Parākrama (Episode of Gaṇeśa’s Martial Exploit) — Lalitopākhyāna Battle Continuation
Devanagari script
काश्चिद्धसंति व्यावल्गद्वल्गुवक्षोजमण्डलाः / पतन्त्यन्योन्यमङ्गेषु काश्चिदानन्दमन्थराः
Transliteration
kāściddhasaṃti vyāvalgadvalguvakṣojamaṇḍalāḥ / patantyanyonyamaṅgeṣu kāścidānandamantharāḥ
Translation
ある者は歓喜して笑い、優美な胸のふくらみを震わせた。ある者は至福により動きが緩み、互いの肢体の上へと倒れかかって触れ合った。
Word by Word
काःsome (women)
काः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; सर्वनाम (pronoun)
चित्indeed/some
चित्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootचित् (अव्यय)
Formनिपात (particle) — अनिश्चितार्थे ‘some/any’
हसन्तिlaugh
हसन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootहस् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद
व्यावल्गत्-वल्गु-वक्षोज-मण्डलाःhaving charming, swaying breast-circles
व्यावल्गत्-वल्गु-वक्षोज-मण्डलाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootव्यावल्गत् (कृदन्त) + वल्गु (प्रातिपदिक) + वक्षोज (प्रातिपदिक) + मण्डल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषण (qualifier)
पतन्तिfall
पतन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootपत् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद
अन्योन्यम्each other / mutually
अन्योन्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअन्योन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; अव्ययीभाववत् प्रयोगः ‘mutually’
अङ्गेषुon the limbs
अङ्गेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन
काःsome (women)
काः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; सर्वनाम
चित्indeed/some
चित्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootचित् (अव्यय)
Formनिपात (particle) — अनिश्चितार्थे
आनन्द-मन्थराःslow with delight
आनन्द-मन्थराः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootआनन्द (प्रातिपदिक) + मन्थर (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषण