Shloka 63
Bhaṇḍāsuraprādurbhāva
Rise and Consecration of Bhaṇḍāsura
Devanagari script
तां च दृष्ट्वा जगद्धात्रीं दृष्ट्वा प्राकारमुज्ज्वलम् / भयाद्विव्यथिरे देवा विमुक्तसकलक्रियाः
Transliteration
tāṃ ca dṛṣṭvā jagaddhātrīṃ dṛṣṭvā prākāramujjvalam / bhayādvivyathire devā vimuktasakalakriyāḥ
Translation
世界を支える母神と輝く城壁を見て、神々は恐れに震え、あらゆる働きを捨てて立ちすくんだ。
Word by Word
ताम्her/that (f.)
ताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
चand
च:
Sambandha/Particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-निपात (conjunction)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)
जगत्-धात्रीम्the sustainer of the world
जगत्-धात्रीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक) + धात्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (जगतः धात्री)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)
प्राकारम्rampart/wall
प्राकारम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootप्राकार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
उज्ज्वलम्bright, shining
उज्ज्वलम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootउज्ज्वल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying प्राकारम्)
भयात्from fear
भयात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootभय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन
विव्यथिरेtrembled/were distressed
विव्यथिरे:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootव्यथ् (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect), प्रथम-पुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद; वि-उपसर्ग
देवाःthe gods
देवाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
विमुक्त-सकल-क्रियाःhaving abandoned all activities
विमुक्त-सकल-क्रियाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootविमुक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक; वि + √मुच्) + सकल (प्रातिपदिक) + क्रिया (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; बहुपद-तत्पुरुष ‘सकलाः क्रियाः येषां ताः/ते विमुक्ताः’ (sense: having abandoned all actions)