Previous Verse
Next Verse

Shloka 12

Balarāma Visits Vraja: Consoling the Gopīs and Dragging the Yamunā

मातरं पितरं भ्रातृन् पतीन् पुत्रान् स्वसृनपि । यदर्थे जहिम दाशार्ह दुस्त्यजान् स्वजनान् प्रभो ॥ ११ ॥ ता न: सद्य: परित्यज्य गत: सञ्छिन्नसौहृद: । कथं नु ताद‍ृशं स्‍त्रीभिर्न श्रद्धीयेत भाषितम् ॥ १२ ॥

mātaraṁ pitaraṁ bhrātṝn patīn putrān svasṝn api yad-arthe jahima dāśārha dustyajān sva-janān prabho

「ダシャールハの末裔なる主よ。クリシュナのために私たちは、捨て難い母・父・兄弟・夫・子・姉妹までも捨てました。ところが今、そのクリシュナが私たちを忽ち見捨てて去り、情愛の絆を断ち切ったのです。それでも、女であれば誰が彼のお言葉を信じずにいられましょうか。」

मातरम्mother
मातरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
पितरम्father
पितरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
भ्रातॄन्brothers
भ्रातॄन्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootभ्रातृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
पतीन्husbands
पतीन्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
पुत्रान्sons
पुत्रान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
स्वसॄन्sisters
स्वसॄन्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootस्वसृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अपि-निपात (also)
यत्-अर्थेfor whose sake
यत्-अर्थे:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (‘for whose sake’); पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; हेतौ
जहिमwe abandoned
जहिम:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootहा (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, उत्तमपुरुष, बहुवचन
दाशार्हO Dāśārha
दाशार्ह:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदाशार्ह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
दुस्त्यजान्hard to give up
दुस्त्यजान्:
Karma-viśeṣaṇa (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootदुस् (प्रातिपदिक) + त्याज्य (कृदन्त)
Formकर्मधारय-समास (‘hard-to-abandon’); भाव्य/gerundive (यत्), पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
स्व-जनान्our own people
स्व-जनान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootस्व (प्रातिपदिक) + जन (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास; पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
प्रभोO Lord
प्रभो:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
K
Kṛṣṇa (Dāśārha)
T
The gopīs of Vraja

FAQs

This verse states that the gopīs gave up even their closest family relationships—mother, father, husband, children, and siblings—for Kṛṣṇa, showing the extremity of their exclusive devotion.

They speak from the pain of separation (viraha), feeling that Kṛṣṇa left them abruptly and ‘cut off’ affectionate connection, so their words are a devotional lament rather than ordinary criticism.

It highlights single-hearted commitment: sincere bhakti may demand prioritizing spiritual truth over social pressure, and bringing feelings—even pain and complaint—honestly before God.