Shloka 33
Varṣā-Śarad Vṛndāvana-Śobha: The Beauty of the Rainy and Autumn Seasons in Vraja
Devanagari script
शरदा नीरजोत्पत्त्या नीराणि प्रकृतिं ययु: । भ्रष्टानामिव चेतांसि पुनर्योगनिषेवया ॥ ३३ ॥
Transliteration
śaradā nīrajotpattyā nīrāṇi prakṛtiṁ yayuḥ bhraṣṭānām iva cetāṁsi punar yoga-niṣevayā
Translation
秋は蓮をよみがえらせ、水辺を本来の清らかさへ戻した。ちょうど、堕ちたヨーギーも再びバクティの奉仕に励めば、その心が浄められるように。
Synonyms
शरदाby (the coming of) autumn
शरदा:
करण (Karaṇa/करण)
TypeNoun
Rootशरद् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; करण/हेतु-अर्थे
नीरज-उत्पत्त्याby the arising of lotuses
नीरज-उत्पत्त्या:
करण/हेतु (Karaṇa/Hetu)
TypeNoun
Rootनीरज (प्रातिपदिक) + उत्पत्ति (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (नीरजस्य उत्पत्तिः); स्त्रीलिङ्ग; तृतीया, एकवचन
नीराणिwaters
नीराणि:
कर्ता (Karta)
TypeNoun
Rootनीर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा (1st), बहुवचन
प्रकृतिम्to (their) natural state
प्रकृतिम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रकृति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
ययुःwent/returned
ययुः:
क्रिया (Kriyā)
TypeVerb
Root√या (धातु)
Formलिट् (perfect); प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपद
भ्रष्टानाम्of the fallen (from yoga)
भ्रष्टानाम्:
सम्बन्ध (Ṣaṣṭhī-sambandha)
TypeAdjective
Rootभ्रष्ट (√भ्रंश्/भ्रश्-धातु से क्त)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी (6th), बहुवचन; ‘fallen/strayed’—उपमेय-सम्बन्धे
इवlike
इव:
उपमान-सूचक (Upamā-sūcaka)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमा-वाचक अव्यय (particle of comparison)
चेतांसिminds
चेतांसि:
कर्ता (Karta)
TypeNoun
Rootचेतस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन
पुनःagain
पुनः:
क्रियाविशेषण (Kriyāviśeṣaṇa)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरावृत्ति-वाचक क्रियाविशेषण (adverb)
योग-निषेवयाby the practice of yoga
योग-निषेवया:
करण/हेतु (Karaṇa/Hetu)
TypeNoun
Rootयोग (प्रातिपदिक) + निषेवा (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (योगस्य निषेवा); स्त्रीलिङ्ग; तृतीया, एकवचन
FAQs
This verse compares autumn-cleared waters to the mind becoming clear again when one resumes disciplined yoga practice after a lapse.
He uses seasonal changes in Vraja to reveal spiritual lessons—here, nature’s return to clarity mirrors the seeker’s return to steadiness through practice.
Even if discipline breaks, restart sincere daily practice—meditation, japa, or regulated devotion—so the mind can return to clarity and balance.