Adhyaya 68

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये जीर्णोद्धारकथनं नाम सप्तषष्टितमो ऽध्यायः भूषिताञ्च यजेद् गुरुरिति घ, चिह्नितपुस्तकपाठः अथ अष्टषष्टितमो ऽध्यायः यात्रोत्सवविधिकथनं भगवानुवाच वक्ष्ये विधिं चोत्सवस्य स्थापिते तु सुरे चरेत् तस्मिन्नब्दे चैकरात्रं त्रिरात्रञ्चाष्टरात्रकं

かくして、『アグニ・プラーナ』—原初のマハープラーナにおいて—「老朽修復（ジールノッダーラ）の説示」と題する第六十七章は終わる。（標記された異読：「そして導師は、荘厳に飾られた神格を礼拝すべし。」）ここに第六十八章「行列祭（ヤートラー・ウツァヴァ）の作法の説示」が始まる。世尊は語られた。「我は祭の規則を説こう。神格が正しく安置されたなら、それを執行すべきである。またその年（安置ののち）に、一夜、三夜、あるいは八夜にわたり［祭を］行ってよい。」

Verse 2

उत्सवेन विना यस्मात् स्थापनं निष्फलं भवेत् अयने विषुवे चापि शयनोपवने गृहे

祭礼（ウツァヴァ）なくしては神の安置は無果となるゆえ、至（冬至・夏至）および分（春分・秋分）にも、寝所・遊楽の林・家のいずれにおいても、定められた作法を修すべきである。

Verse 3

कारकस्यानुकूले वा यात्रान्देवस्य कारयेत् मङ्गलाङ्कुररोपैस्तु गीतनृत्यादिवाद्यकैः

司式者（儀礼の担い手）が順調であるとき、あるいは因縁が吉祥に整うとき、神の行列（ヤートラー yātrā）を執り行い、吉祥の芽（アンकुर）を植え、歌舞と楽器の奏を伴わせるべきである。

Verse 4

शरावघटिकापालीस्त्वङ्कुरारोहणे हिताः यवाञ्छालींस्तिलान् मुद्गान् गोधूमान् सितसर्षपान्

浅い皿や小壺、鉢（パーリー）は芽を育てるのに適し、そこに大麦、シャーリー米（śālī）、胡麻、緑豆（ムドガ）、小麦、白芥子を発芽させる。

Verse 5

कुलत्थमाषनिष्पावान् क्षालयित्वा तु वापयेत् पूर्वादौ च बलिं दद्यात् भ्रमन् दीपैः पुरं निशि

クーラッタ（馬豆）、マーシャ（黒豆）、ニシュパーヴァ（ひよこ豆）を洗い清めて播き、東方より始めてバリ（供食）を捧げ、夜には灯火を携えて町を周行すべきである。

Verse 6

इन्द्रादेः कुमुदादेश् च सर्वभूतेभ्य एव च अनुगच्छन्ति ते तत्र प्रतिरूपधराः पुनः

その場において彼らはインドラらの命令、またクムダらの命令にも従い、さらに再び相応の姿を取り、あらゆる生類に随伴する。

Verse 7

पदे पदे ऽश्वमेधस्य फलं तेषां न संशयः आगत्य देवतागारं देवं विज्ञापयेद् गुरुः

この行の一歩一歩ごとに、彼らはアシュヴァメーダ（馬供犠）に等しい功徳を得る――疑いはない。神の祠に至ったなら、師（グル）は儀礼とその意趣を神に正式に奏上すべきである。

Verse 8

तीर्थयात्रा तु या देव श्वः कर्तव्या सुरोत्तम तस्यारम्भमनुज्ञातुमर्हसे देव सर्वथा

おお神よ、諸神のうち最勝なる御方よ。明日行うべきティールタ（聖なる渡し場）への巡礼について、その開始をあらゆる点でお許しくださいますように。

Verse 9

देवमेवन्तु विज्ञाप्य ततः कर्म समारभेत् प्ररोहघटिकाभ्यान्तु वेदिकां भूषितां व्रजेत्

神にしかるべく告げ（招請し、儀礼を奏上し）たのち、ただちに作法を開始すべきである。次いで、芽生えの枝と儀礼の水壺（ガタ）を携え、荘厳された祭壇（ヴェーディー）へ進む。

Verse 10

शयनोत्थापने गृहे इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः शयनोत्थापने हरेरिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः समाचरेदिति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः चतुःस्तम्भान्तु तन्मध्ये स्वस्तिके प्रतिमां न्यसेत् काम्यार्थां लेख्यचित्रेषु स्थाप्य तत्राधिवासयेत्

四本柱のマンダパの中央に、スヴァスティカ図の上へ神像を安置すべきである。所願成就のため、描画・彩色された儀礼図像の中に据えたのち、その場でアディヴァーサナ（予備安置・前行の加持）を行う。

Verse 11

वैष्णवैः सह कुर्वीत घृताभ्यङ्गन्तु मूलतः घृतधाराभिषेकं वा सकलां शर्वरीं बुधः

賢者はヴァイシュナヴァたちと共に（儀礼を）行い、根本、すなわち基部よりギー（ghṛta）を塗って按摩すべきである。あるいは、夜通し、ギーを絶えず注ぐ流灌によってアビシェーカ（灌頂）を修すべきである。

Verse 12

दर्पणं दर्श्य नीराजं गीतवाद्यैश् च मङ्गलं व्यजनं पूजनं दीपं गन्धपुष्पादिभिर्यजेत्

鏡を示したのち、ニ―ラージャナ（nīrājana・灯明を揺らして捧げる儀礼）と、歌と器楽を伴う吉祥の作法を行うべきである。次いで、チャーマラによる扇拂い、正式の供養、灯明を供え、香・花などによって礼拝せよ。

Verse 13

हरिद्रामुद्गकाश्मीरशुक्लचूर्णादि मूर्ध्नि प्रतिमायाश् च भक्तानां सर्वतीर्थफलं धृते

神像の頂（頭頂）に、鬱金（うこん）、緑豆粉、カシミールのサフラン、白粉などを置くとき、信者はそれによって、あらゆるティールタ（tīrtha・聖地）で沐浴するのに等しい功徳を得る。

Verse 14

स्नापयित्वा समभ्यर्च्य यात्राविम्बं रथे स्थितं नयेद्गुरुर् नदीर्नादैश्छत्राद्यै राष्ट्रपालिकाः

（神を）沐浴させ、しかるべく供養したのち、師（グル）は車上に安置された祭礼像（ヤートラー・ヴィンバ）を行列として導くべきである。国を護る者（王官）は、川の奔流のごとき轟きとともに、天蓋（傘蓋）などの王権の標章を伴って進む。

Verse 15

निम्नगायोजनादर्वाक् तत्र वेदीन्तु कारयेत् वाहनादवतार्यैनं तस्यां वेद्यान्निवेशयेत्

縄と杭によって定められた測線よりも低い場所に、そこでヴェーディ（祭壇）を造らせるべきである。次いで、乗り物から降ろし、そのヴェーディの壇上に安置せよ。

Verse 16

चरुं वै श्रपयेत् तत्र पायसं होमयेत्ततः अब्लिङ्गैः वैदिकैर् मन्त्रैस्तीर्थानावाहयेत्ततः

そこでチャル（caru・祭儀の米粥）を煮、次いでパーヤサ（pāyasa・乳飯）を護摩として火中に供える。その後、「アブリンガ」（abliṅga・特定の宗派標識や神格の印に拘束されない）と称されるヴェーダの真言によって、諸ティールタ（tīrtha・聖なる渡処）を儀礼に招来せよ。

Verse 17

आपो हिष्ठोपनिषदैः पूजयेदर्घ्यमुख्यकैः पुनर्देवं समादाय तोये कृत्वाघमर्षणं

「Āpo hi ṣṭhā…」に始まるヴェーダの水の句をもって、アルギャ（arghya）および主要な水供を捧げて神格を礼拝すべきである。次いで神格を再び（心念または手中に）保持し、水中にて罪障を除くアガマルシャナ（Aghamarṣaṇa）の作法を行う。

Verse 18

स्नायान्महाजनैर् विप्रैर् वेद्यामुत्तार्य तं न्यसेत् पूजयित्वा तदह्ना च प्रासादं तु नयेत्ततः पूजयेत् पावकस्थन्तु गुरुः स्याद्भुक्तिमुक्तिकृत्

沐浴の後、学識あるバラモンと尊敬される長老たちは、彼（安置された聖火／ स्थापितされた聖なる要素）を祭壇へと持ち上げ、所定の位置に据えるべきである。礼拝を終えたなら、その日のうちにそれを寺院（聖所）へと移す。火中に स्थापितする御方を礼拝すべし；かかる師（グル）は bhukti（現世の享受）と mukti（解脱）の双方を授ける者となる。