Adhyaya 10

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये रामायणे सुन्दरकाण्डवर्णनं नाम नवमो ऽध्यायः अथ दशमो ऽध्यायः श्रीरामावतारवर्णनं नाराद उवाच रामोक्तश्चाङ्गदो गत्वा रावणं प्राह जानकी दीयतां राघवायाशु अन्यथा त्वं मरिष्यसि

かくして『アグニ・プラーナ』ラーマーヤナ部における第九章「スンダラ・カーンダ叙述」は終わる。ここに第十章「聖ラーマの化身叙述」が始まる。ナーラダは言った。ラーマの命を受けてアンガダはラーヴァナのもとへ行き、こう告げた。「ジャーナキーをただちにラाघヴァに返せ。さもなくば汝は死ぬ。」

Verse 2

रावणो हन्तुमुद्युक्तः सङ्ग्रामोद्धतराक्षसः रामायाह दशग्रीवो युद्धमेकं तु मन्यते

戦いに燃え、殺害を企てるラーヴァナ――戦争に煽られたその羅刹はラーマに告げた。「十頸のダシャグリーヴァは、この遭遇をただ一度の決戦と見なす。」

Verse 3

रामो युद्धाय तच् छ्रुत्वा लङ्कां सकपिराययौ वानरो हनूमान् मैन्दो द्विविदो जाम्बवान्नलः

それを聞くとラーマは戦いに赴き、猿族（ヴァーナラ）の軍勢とともにランカーへ進軍した――ハヌマーン、マインダ、ドヴィヴィダ、ジャーンバヴァーン、ナラ。

Verse 4

नीलस्तारोङ्गदो धूम्रः सुषेणः केशरी गयः पनसो विनतो रम्भः शरभः क्रथनो बली

ニーラ、ターラ、アンガダ、ドゥームラ、スシェーナ、ケーシャリー、ガヤ、パナサ、ヴィナタ、ランバ、シャラバ、クラタナ、バリー――これらが（神聖にして護りとなる）名である。

Verse 5

गवाक्षो दधिवक्त्रश् च गवयो गन्धमादनः एते चान्ये च सुग्रीव एतैर् युक्तो ह्य् असङ्ख्यकैः

ガヴァークシャ、ダディヴァクトラ、ガヴァヤ、ガンダマーダナ――これらと他の者たちも、スグリーヴァよ、数知れぬヴァーナラの戦士とまことに合流している。

Verse 6

रक्षसां वानराणाञ्च युद्धं सङ्कुलमाबभौ राक्षसा वानरान् जघ्नुः शरशक्तिगदादिभिः

羅刹とヴァーナラの戦いは、入り乱れて混沌とした激戦となった。羅刹は矢、シャクティ（槍）、ガダー（棍棒）などの武器でヴァーナラを討ち倒した。

Verse 7

वानरा राक्षसाञ् जघ्नुर् नखदन्तशिलादिभिः हस्त्यश्वरथपादातं राक्षसानां बलं हतं

ヴァーナラたちは爪・牙・石などをもってラークシャサを討ち、象・馬・戦車・歩兵を伴うラークシャサの軍勢はことごとく滅ぼされた。

Verse 8

हनूमान् गिरिशृङ्गेण धूम्राक्षमबधीद्रिपुम् अकम्पनं प्रहस्तञ्च युध्यन्तं नील आबधीत्

ハヌーマンは山の峰をもって敵ドゥームラークシャを討ち、ニーラは戦うアカンパナとプラハスタをも打ち倒した。

Verse 9

इन्द्रजिच्च्छरबन्धाच्च विमुक्तौ रामलक्ष्मणौ तार्क्षसन्दर्शनाद्वाणैर् जघ्नतू राक्षसं बलम्

インドラジットの矢の縛めから解き放たれたラーマとラクシュマナは、タークシャ（ガルダ）の顕現を観じて力を得た矢によって、ラークシャサの軍勢を討ち滅ぼした。

Verse 10

रामः शरैर् जर्जरितं रावणञ्चाकरोद्रणे रावनः कुम्भकर्णञ्च बोधयामास दुःखितः

戦いにおいてラーマは矢でラーヴァナを打ち砕くほどに傷つけ、苦悩するラーヴァナはまたクンバカルナをも目覚めさせた。

Verse 11

कुम्भकर्णः प्रबुद्धो ऽथ पीत्वा घटसहस्रकम् मद्यस्य महिषादीनां भक्षयित्वाह रावणम्

その後、目覚めたクンバカルナは酒を千壺飲み、さらに水牛などの獣を貪り食ったのち、ラーヴァナに向かって語りかけた。

Verse 12

सीताया हरणं पापं कृतन्त्वं हि गुरुर्यतः अतो गच्छामि युद्धाय रामं हन्मि सवानरम्

The abduction of Sītā is a sin; for the Lord of Death (Kṛtānta) is indeed a stern teacher. Therefore I go to battle—I shall slay Rāma together with the monkeys.

Verse 13

इत्युक्त्वा वानरान् सर्वान् कुम्भकर्णो ममर्द ह गृहीतस्तेन सुग्रीवः कर्णनासं चकर्त सः

Having said this, Kumbhakarṇa then crushed all the monkeys. Seized by him, Sugrīva cut off his ears and nose.

Verse 14

कर्णनासाविहीनो ऽसौ भक्षयामास वानरान् रामो ऽथ कुम्भकर्णस्य बाहू चिच्छेद शायकैः

Deprived of his ears and nose, he (Kumbhakarṇa) began devouring the monkeys. Then Rāma severed Kumbhakarṇa’s arms with arrows.

Verse 15

ततः पादौ ततश्छित्वा शिरो भूमौ व्यपातयत् अथ कुम्भो निकुम्भश् च मकराक्षश् च राक्षसः

Then, after cutting off his feet, he caused his head to fall upon the ground. Thereupon (appeared/advanced) the rākṣasas Kumbha and Nikumbha, and also Makarākṣa.

Verse 16

महोदरो महापार्श्वो मत्त उन्मत्तराक्षसः प्रघसो भासकर्णश् च विरूपाक्षश् च संयुगे

In the battle were (the warriors) Mahodara, Mahāpārśva, Matta, Unmattarākṣasa, Praghasa, Bhāsakarṇa, and Virūpākṣa.

Verse 17

देवान्तको नरान्तश् च त्रिशिराश्चातिकायकः रामेण लक्ष्मणेनैते वानरैः सविभीषणैः

デーヴァーンタカとナラーンタカ、トリシラス、そしてアティカーイヤ—これらの猛将は、ヴィビーシャナを伴うヴァーナラ軍とともに、ラーマとラクシュマナによって討たれた。

Verse 18

युध्यमानास्तया ह्य् अन्ये राक्षसा भुवि पातिताः इन्द्रजिन्मायया युध्यन् रामादीन् सम्बबन्ध ह

まことに、彼女と戦ううちに他の羅刹たちは地に倒された。さらにインドラジットはマーヤー（幻力）によって戦い、ラーマらを縛り上げた。

Verse 19

वरदत्तैर् नागबाणैः ओषध्या तौ विशल्यकौ विशल्ययाब्रणौ कृत्वा मारुत्यानीतपर्वते

治癒の薬草の力によって、恩寵により授けられた蛇の矢（ナーガ・バーṇa）を取り除き、二人の勇士を刺さった矢から解放した。さらに「ヴィシャリヤー（Viśalyā）」という薬草で傷を癒し、無傷の状態とした—それはマールティ（ハヌマーン）が運んだ山においてである。

Verse 20

हनूमान् धारयामास तत्रागं यत्र संस्थितः निकुम्भिलायां होमादि कुर्वन्तं तं हि लक्ष्मणः

そこでハヌマーンは、彼が陣取っていたその場所で彼を押さえた。まことにラクシュマナは、ニクンビラーにおいて火供（ホーマ）などの儀礼を行っていたその者を制止した。

Verse 21

शरैर् इन्द्रजितं वीरं युद्धे तं तु व्यशातयत् रावणः शोकसन्तप्तः सीतां हन्तुं समुद्यतः

戦場において、彼は矢で勇将インドラジットを討ち倒した。悲嘆に焼かれたラーヴァナは、ついに起ち上がり、シーターを殺そうと企てた。

Verse 22

अविन्ध्यवारितो राजा रथस्थः सबलो ययौ इन्द्रोक्तो मातली रामं रथस्थं प्रचकार तम्

王は妨げられることなく、束縛もなく、軍勢を伴い戦車上に立って進軍した。ついでインドラの命により、マータリはラーマを戦車に乗せ（車上の戦士として据え）た。

Verse 23

रामरावणयोर्युद्धं रामरावणयोरिव रावणो वानरान् हन्ति मारुत्याद्याश् च रावणम्

ラーマとラーヴァナの戦いは、名高いラーマ対ラーヴァナの激闘そのもののようであった。ラーヴァナはヴァーナラたちを討ち、マールティ（ハヌマーン）らは返す刀でラーヴァナを打った。

Verse 24

रामः शस्त्रैस्तमस्त्रैश् च ववर्ध जलदो यथा तस्य ध्वजं स चिच्छेद रथमश्वांश् च सारथिम्

ラーマは武器とアストラをもって、膨れ上がる雨雲のごとく猛進した。そして敵の旗印を断ち、戦車と馬、さらに御者までも斬り伏せた。

Verse 25

धनुर्बाहूञ्छिरांस्येव उत्तिष्ठन्ति शिरांसि हि पैतामहेन हृदयं भित्वा रामेण रावणः

まことに、斬り落とされた首は弓を執る腕のように再び起き上がった。だがラーマがパイターマハの武器でその心臓を貫くと、ラーヴァナはついに倒れた。

Verse 26

भूतले पातितः सर्वै राक्षसै रुरुदुः स्त्रियः आश्वास्य तञ्च संस्कृत्य रामाज्ञप्तो विभीषणः

彼が地に倒されると、羅刹たちに囲まれた女たちは泣き叫んだ。そこでラーマの命により、ヴィビーシャナは彼女らを慰め、彼のために正しい葬送の儀礼を執り行った。

Verse 27

हनूमतानयद्रामः सीतां शुद्धां गृहीतवान् रामो वह्नौ प्रविष्टान्तां शुद्धामिन्द्रादिभिः स्तुतः

ラーマはハヌマーンにシーターを連れて来させ、彼女を浄められたものとして受け入れた。インドラら諸天に讃えられるラーマは、火中に入り清浄のまま現れたシーターを受け入れた。

Verse 28

ब्रह्मणा दशरथेन त्वं विष्णू राक्षसमर्दनः इन्द्रोर्चितो ऽमृतवृष्ट्या जीवयामास वानरान्

汝—ヴィシュヌ、羅刹を滅する者—はブラフマーとダシャラタに讃えられた。インドラは汝を崇敬し、甘露（アムリタ）の雨によってヴァーナラたちを蘇らせた。

Verse 29

नागपशैर् इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः सुहृन्निवारित इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः रामेण पूजिता जग्मुर् युद्धं दृष्ट्वा दिवञ्च ते रामो विभीषणायादाल् लङ्कामभ्यर्च्य वानरान्

ラーマに供養されて彼らは去り、戦いを見届けたのち彼らもまた天界へ赴いた。ついでラーマは、正しくランカーを灌頂し聖別してから、ヴァーナラたちをヴィビーシャナに引き渡した。

Verse 30

ससीतः पुष्पके स्थित्वा गतमार्गेण वै गतः दर्शयन् वनदुर्गाणि सीतायै हृष्टमानसः

シーターとともにプシュパカ（空飛ぶ車）に座して、彼はかつて辿った道筋に従って進んだ。喜びに満ちた心で、道中の森の砦をシーターに示した。

Verse 31

भरद्वाजं नमस्कृत्य नन्दिग्रामं समागतः भरतेन नतश्चागाद् अयोध्यान्तत्र संस्थितः

バラドヴァージャに礼拝してから、彼はナンディグラーマに到着した。バラタの拝礼を受けると、さらにアヨーディヤーへ進み、そこに住まいを定めた。

Verse 32

वसिष्ठादीन्नमस्कृत्य कौशल्याञ्चैव केकयीम् सुमित्रां प्राप्तराज्यो ऽथ द्विजादीन् सो ऽभ्यपूजयत्

ヴァシシュタをはじめ諸長老に礼拝し、さらにカウシャリヤー、カイケーイー、スミトラーにも敬礼したのち、王権を得て、婆羅門らをはじめ諸人をしかるべき作法で敬い供養した。

Verse 33

वासुदेवं स्वमात्मानम् अश्वमेधैर् अथायजत् सर्वदानानि स ददौ पालयामास सः प्रजाः

ついで彼は、自己の真我たるヴァースデーヴァを、アシュヴァメーダの祭儀によって礼拝した。あらゆる施与を行い、民を守護した。

Verse 34

पुत्रवद्धर्मकामादीन् दुष्टनिग्रहणे रतः सर्वधर्मपरो लोकः सर्वशस्या च मेदिनी नाकालमरणञ्चासीद् रामे राज्यं प्रशासति

ラーマが国を治めていたとき、彼はダルマとカーマ（および他の人生目的）を、子を慈しむように養い育て、悪しき者を抑え罰することに専心した。人々はあらゆる義務に篤く、地は万般の作物を実らせ、非時の死はなかった。