Shloka 9

विरूपाक्षेण सुग्रीवस्तारेण च निखर्वट: । तुण्डेन च नलस्तत्र पटुश: पनसेन च,सुग्रीवने विरूपाक्षके साथ युद्ध किया। निखर्वट नामक राक्षस तार नामक वानरसे जा भिड़ा। नलने निशाचर तुण्डका सामना किया तथा पटुश नामक राक्षस पनस वानरके साथ युद्ध करने लगा

virūpākṣeṇa sugrīvas tāreṇa ca nikhārvaṭaḥ | tuṇḍena ca nalas tatra paṭuśaḥ panasena ca ||

Mārkaṇḍeya said: There, Sugrīva engaged in combat with Virūpākṣa; the rākṣasa named Nikhārvaṭa clashed with the vānara Tārā. Nala confronted the night-ranging Tuṇḍa, and the rākṣasa Paṭuśa fought with the vānara Panasa. Thus the battle lines formed as each champion met his counterpart, displaying resolve and loyalty to their respective leaders amid the demands of war.

विरूपाक्षेणby/with Virupaksha
विरूपाक्षेण:
Karta
TypeNoun
Rootविरूपाक्ष
FormMasculine, Instrumental, Singular
सुग्रीवःSugriva
सुग्रीवः:
Karta
TypeNoun
Rootसुग्रीव
FormMasculine, Nominative, Singular
तारेणby/with Tara (proper name)
तारेण:
Karta
TypeNoun
Rootतार
FormMasculine, Instrumental, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
निखर्वटःNikharvata (proper name)
निखर्वटः:
Karta
TypeNoun
Rootनिखर्वट
FormMasculine, Nominative, Singular
तुण्डेनby/with Tunda (proper name)
तुण्डेन:
Karta
TypeNoun
Rootतुण्ड
FormMasculine, Instrumental, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
नलःNala
नलः:
Karta
TypeNoun
Rootनल
FormMasculine, Nominative, Singular
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
पटुशःPatusha (proper name)
पटुशः:
Karta
TypeNoun
Rootपटुश
FormMasculine, Nominative, Singular
पनसेनby/with Panasa (proper name)
पनसेन:
Karta
TypeNoun
Rootपनस
FormMasculine, Instrumental, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root

मार्कण्डेय उवाच

M
Mārkaṇḍeya
S
Sugrīva
V
Virūpākṣa
T
Tārā
N
Nikhārvaṭa
N
Nala
T
Tuṇḍa
P
Paṭuśa
P
Panasa

Educational Q&A

The verse highlights steadfastness and loyalty in a time of conflict: each warrior accepts his role and confronts an opposing champion, illustrating disciplined commitment to one’s leader and cause even amid violence.

A battle is underway, and the text lists paired duels: Sugrīva vs. Virūpākṣa, Tārā vs. Nikhārvaṭa, Nala vs. Tuṇḍa, and Panasa vs. Paṭuśa—showing how the fight organizes into individual encounters.