Shloka 3

आयान्तीमे पञ्च रथा महान्तो मन्ये च कृष्णे पतयस्तवैते । सा जानती ख्यापय न: सुकेशि परं पर पाण्डवानां रथस्थम्‌,'सुन्दर केशोंवाली कृष्णे! ये पाँच विशाल रथ आ रहे हैं। जान पड़ता है, इनमें तुम्हारे पति ही बैठे हैं। तुम तो सबको जानती ही हो। मुझे रथपर बैठे हुए इन पाण्डवोंमेंसे एक- एकका उत्तरोत्तर परिचय दो”

āyāntīme pañca rathā mahānto manye ca kṛṣṇe patayastavaite | sā jānati khyāpaya naḥ sukeśi paraṃ para pāṇḍavānāṃ rathastham ||

Vaiśampāyana said: “Five great chariots are approaching. O Kṛṣṇā, I think those seated in them are your husbands. You know them well—O fair-haired lady, tell us, one after another, the identity of each Pāṇḍava as he sits upon his chariot.”

आयान्तिare coming
आयान्ति:
Karta
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथम, बहुवचन, परस्मैपद
इमेthese
इमे:
Karta
TypePronoun
Rootइदम्
Formपुं, प्रथमा, बहुवचन
पञ्चfive
पञ्च:
Karta
TypeNumeral
Rootपञ्चन्
Formपुं, प्रथमा, बहुवचन (अव्ययवत्)
रथाःchariots
रथाः:
Karta
TypeNoun
Rootरथ
Formपुं, प्रथमा, बहुवचन
महान्तःgreat, huge
महान्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहत्
Formपुं, प्रथमा, बहुवचन
मन्येI think
मन्ये:
Karta
TypeVerb
Rootमन् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), उत्तम, एकवचन, आत्मनेपद
and
:
TypeIndeclinable
Root
कृष्णेO Krishna (Draupadi)
कृष्णे:
TypeNoun
Rootकृष्णा
Formस्त्री, सम्बोधन, एकवचन
पतयःhusbands, lords
पतयः:
Karta
TypeNoun
Rootपति
Formपुं, प्रथमा, बहुवचन
तवof you, your
तव:
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, षष्ठी, एकवचन
एतेthese
एते:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
Formपुं, प्रथमा, बहुवचन
साyou (that lady)
सा:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
Formस्त्री, प्रथमा, एकवचन
जानतीknowing
जानती:
Karta
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु)
Formशतृ (वर्तमान कृदन्त), स्त्री, प्रथमा, एकवचन
ख्यापयtell, make known
ख्यापय:
TypeVerb
Rootख्यापय् (ख्याप्/ख्या caus.)
Formलोट् (आज्ञार्थ), मध्यम, एकवचन, परस्मैपद
नःto us
नः:
Sampradana
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, चतुर्थी (एन्क्लिटिक), बहुवचन
सुकेशिO fair-haired one
सुकेशि:
TypeAdjective
Rootसुकेशिन्
Formस्त्री, सम्बोधन, एकवचन
परम्further, next (in order)
परम्:
Karma
TypeAdjective
Rootपर
Formनपुं, द्वितीया, एकवचन
परम्further, next (one after another)
परम्:
Karma
TypeAdjective
Rootपर
Formनपुं, द्वितीया, एकवचन
पाण्डवानाम्of the Pandavas
पाण्डवानाम्:
TypeNoun
Rootपाण्डव
Formपुं, षष्ठी, बहुवचन
रथस्थम्seated in the chariot
रथस्थम्:
Karma
TypeAdjective
Rootरथस्थ
Formपुं, द्वितीया, एकवचन

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
K
Kṛṣṇā (Draupadī)
P
Pāṇḍavas
F
five chariots (pañca rathāḥ)

Educational Q&A

The verse highlights discernment and truthful identification in a tense moment: one should rely on knowledge and clear recognition rather than rumor or fear, and communicate facts in proper order for collective understanding.

As five imposing chariots approach, the narrator (Vaiśampāyana) addresses Kṛṣṇā (Draupadī), assuming the riders are her husbands, the Pāṇḍavas, and asks her to identify each of them in sequence as they appear on their chariots.