Previous Verse
Next Verse

Shloka 15

Rāmopākhyāna—Rāma–Sītā Origins and the Opening of Rāvaṇa’s Genealogy

कदा तु त॑ क्रतुवरं राजसूयं महाधनम्‌ | निहत्य पाण्डवान्‌ सर्वानाहरिष्यामि कौरवा:,नृपश्रेष्ठ दुर्योधनने अपने पास खड़े हुए कौरवोंको सम्बोधित करके कहा--“कुरुकुलके राजकुमारो! कब ऐसा समय आयगा जब मैं समस्त पाण्डवोंको मारकर प्रचुर धनसे सम्पन्न होनेवाले उस क्रतुश्रेष्ठ राजसूयका अनुष्ठान करूँगा”

kadā tu taṁ kratuvaraṁ rājasūyaṁ mahādhanam | nihatya pāṇḍavān sarvān āhariṣyāmi kauravāḥ ||

Vaiśampāyana said: “O Kaurava princes! When will that time come when, after slaying all the Pāṇḍavas, I shall obtain and perform that foremost sacrifice—the Rājasūya—abounding in wealth?” The utterance reveals Duryodhana’s ambition and envy: he frames royal legitimacy not through dharma or merit, but through the violent removal of rivals and the acquisition of prestige by force.

कदाwhen?
कदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootकदा
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
क्रतुवरम्the best sacrifice
क्रतुवरम्:
Karma
TypeNoun
Rootक्रतुवर
FormMasculine, Accusative, Singular
राजसूयम्the Rājasūya (royal consecration sacrifice)
राजसूयम्:
Karma
TypeNoun
Rootराजसूय
FormMasculine, Accusative, Singular
महाधनम्rich in great wealth
महाधनम्:
Karma
TypeAdjective
Rootमहाधन
FormMasculine, Accusative, Singular
निहत्यhaving slain
निहत्य:
TypeVerb
Rootहन्
Formक्त्वा (absolutive), Parasmaipada (usage)
पाण्डवान्the Pāṇḍavas
पाण्डवान्:
Karma
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Accusative, Plural
सर्वान्all
सर्वान्:
Karma
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Accusative, Plural
आहरिष्यामिI will perform/bring about (undertake)
आहरिष्यामि:
TypeVerb
Rootआ-हृ
FormSimple Future (Luṭ), First, Singular, Parasmaipada
कौरवाःO Kauravas!
कौरवाः:
Sampradana
TypeNoun
Rootकौरव
FormMasculine, Vocative, Plural

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
K
Kauravas
D
Duryodhana
P
Pāṇḍavas
R
Rājasūya (sacrifice)