Previous Verse
Next Verse

Shloka 53

Sarasvatī–Tārkṣya Saṃvāda: Agnihotra-vidhi, Dāna-phala, and Mokṣa-prasaṅga (सरस्वती–तार्क्ष्यसंवादः)

वैशम्पायन उवाच तं॑ विवक्षन्तमालक्ष्य कुरुगाजो महामुनिम्‌ | कथासंजननार्थाय चोदयामास पाण्डव:,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! महामुनि मार्कण्डेयजीको बोलनेके लिये उद्यत देख कुरुराज पाण्बुपुत्र युधिष्ठिरने कथा प्रारम्भ करनेके लिये इस प्रकार प्रेरित किया --

वैशम्पायनःVaiśampāyana
वैशम्पायनः:
Karta
TypeNoun
Rootवैशम्पायन
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3, Singular, Parasmaipada
तम्him
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
विवक्षन्तम्wishing to speak
विवक्षन्तम्:
TypeVerb
Rootवि-वक्ष्
FormPresent active participle (शतृ), Masculine, Accusative, Singular
आलक्ष्यhaving noticed
आलक्ष्य:
TypeVerb
Rootआ-लक्ष्
FormAbsolutive (क्त्वा/ल्यप्), Active
कुरुगाजःthe Kuru king
कुरुगाजः:
Karta
TypeNoun
Rootकुरुगाज
FormMasculine, Nominative, Singular
महामुनिम्the great sage
महामुनिम्:
Karma
TypeNoun
Rootमहामुनि
FormMasculine, Accusative, Singular
कथाstory, discourse
कथा:
Karma
TypeNoun
Rootकथा
FormFeminine, Accusative, Singular
सञ्जननार्थायfor the purpose of producing/initiating (it)
सञ्जननार्थाय:
Sampradana
TypeNoun
Rootसञ्जननार्थ
FormMasculine, Dative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
उदयामासraised, prompted (lit. set in motion)
उदयामास:
TypeVerb
Rootउद्-यम्
FormPerfect, 3, Singular, Parasmaipada
पाण्डवःthe Pāṇḍava (Yudhiṣṭhira)
पाण्डवः:
Karta
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच