Previous Verse
Next Verse

Shloka 24

भीमसेनस्य कौरवसुतवधः तथा श्रुतर्वावधः

Slaying of Kaurava princes and the fall of Śrutarvā

दृष्टवा तु हतविक्रान्तं स्‍्वमनीक॑ महाबल: । तव पुत्रो महाराज प्रययौ यत्र सौबल:,महाराज! अपनी सेनाका पराक्रम नष्ट हुआ देख आपका महाबली पुत्र दुर्योधन वहीं चला गया, जहाँ सुबलपुत्र शकुनि खड़ा था

dṛṣṭvā tu hatavikrāntaṃ svam anīkaṃ mahābalaḥ | tava putro mahārāja prayayau yatra saubalaḥ ||

Sañjaya said: Seeing his own battle-array robbed of its former prowess, your mighty son, O King, went to the place where Saubala (Śakuni) was standing. The verse underscores a moment of strategic retreat and counsel-seeking: when force falters, the leader turns toward the architect of policy and intrigue, revealing the Kaurava dependence on calculated advice rather than steadfast dharmic resolve.

दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Adhikarana
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वा (absolutive/gerund), कर्तरि, —, —, —
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
हत-विक्रान्तम्whose prowess was destroyed
हत-विक्रान्तम्:
Karma
TypeAdjective
Rootहत (कृदन्त) + विक्रान्त (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
स्वम्his own
स्वम्:
Karma
TypeAdjective
Rootस्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
अनीकम्army/host
अनीकम्:
Karma
TypeNoun
Rootअनीक (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
महाबलःthe very mighty one
महाबलः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहाबल (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
तवof you/your
तव:
TypeAdjective
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Form—, Genitive, Singular
पुत्रःson
पुत्रः:
Karta
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
महाराजO great king
महाराज:
TypeNoun
Rootमहाराज (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Vocative, Singular
प्रययौwent forth/went
प्रययौ:
TypeVerb
Rootप्र-या (धातु)
FormPerfect (लिट्), 3rd, Singular, परस्मैपद
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयत्र
सौबलःthe son of Subala (Shakuni)
सौबलः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसौबल (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Dhṛtarāṣṭra
D
Duryodhana
Ś
Śakuni (Saubala)
K
Kaurava army (anīka)