कर्णस्य सेनापत्यं, माकरव्यूहः, पाण्डवानामर्धचन्द्रव्यूहः
Karna’s Command; Mākara Formation; Pandava Crescent Counter-Array
संजय कहते हैं--राजन! द्विजश्रेष्ठ द्रोणाचार्यने जिस वीरको चित्र (अद्भुत), शुभ्र (प्रकाशमान), दिव्य तथा थधरनुर्वेदोक्त चार प्रकारके महान् अस्त्र समर्पित किये थे, जो सफल प्रयत्न करनेवाला महारथी वीर है, जिसके हाथ बड़ी शीघ्रतासे चलते हैं, जिसका धनुष, जिसकी मुदट्ठ्री और जिसके बाण सभी सुदृढ़ हैं, वह वेगशाली तथा पराक्रमी द्रोणपुत्र अश्वत्थामा आपके लिये युद्धकी इच्छा रखकर समरभूमिमें डटा हुआ है ।। आनर्तवासी हृदिकात्मजो5सौ महारथ: सात्वतानां वरिष्ठ: | स्वयं भोज: कृतवर्मा कृतास्त्रो व्यवस्थितो योद्धुकामस्त्वदर्थ,सात्वतकुलका श्रेष्ठ महारथी, आनर्तनिवासी, भोजवंशी अस्त्रवेत्ता, हृदिकपुत्र कृतवर्मा भी आपके लिये युद्ध करनेको दृढ़ निश्चयके साथ डटा हुआ है
sañjaya uvāca—rājan! dvijaśreṣṭha-droṇācāryeṇa yaṃ vīraṃ citram adbhutam, śubhram prakāśamānam, divyaṃ ca dhanurvedokta-caturvidha-mahāstrāṇi samarpitāni; yaḥ saphala-prayatnavān mahāratho vīraḥ, yasya hastau atīva śīghraṃ pravartete, yasya dhanuḥ, yasya muṣṭiḥ, yasya bāṇāś ca sarve sudṛḍhāḥ; sa vegavān parākramī droṇaputra aśvatthāmā tvadartham yuddhecchayā samara-bhūmau vyavasthitaḥ. ānartavāsī hṛdikātmajo 'sau mahārathaḥ sāttvatānāṃ variṣṭhaḥ; svayaṃ bhojaḥ kṛtavarmā kṛtāstro vyavasthito yoddhukāmas tvadartham.
Sañjaya said: O King, that heroic warrior to whom the foremost brahmin Droṇācārya entrusted wondrous, radiant, divine weapons—four great kinds as taught in the science of archery—who is a mighty chariot-fighter of unfailing effort, whose hands move with great speed, whose bow, grip, and arrows are all firm and unshakable—Drona’s son Aśvatthāmā, swift and valiant, stands arrayed on the battlefield, desiring to fight for your sake. And Kṛtavarmā too—son of Hṛdika, a resident of Ānarta, a great chariot-warrior, the foremost among the Sāttvatas, himself of the Bhoja line, fully trained in weapons—stands resolute, eager to battle on your behalf.
संजय उवाच