Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

Kṛṣṇopadeśa and Duryodhana’s Challenge

Droṇa-parva, Adhyāya 77

मैं संग्राममें इस प्रकार चलूँगा, जिससे कोई मुझे जीत न सके, वरं मैं ही विजयी होऊँ। इस सत्यके प्रभावसे आप रणक्षेत्रमें जयद्रथको मारा गया ही समझें ।। ध्रुवं वै ब्राह्मणे सत्यं ध्रुवा साधुषु संनति: । श्रीर्धुवापि च यज्ञेषु ध्रुवो नारायणे जय:,जैसे ब्रह्मनिष्ठ ब्राह्मणमें सत्य, साधुपुरुषोंमें नम्रता और यज्ञोंमें लक्ष्मीका होना ध्रुव सत्य है, उसी प्रकार जहाँ आप नारायण विद्यमान हैं, वहाँ विजय भी अटल है

arjuna uvāca | ahaṁ saṅgrāme tathā yāsyāmi yathā māṁ kaścid api na jayiṣyati, varaṁ aham eva vijayī bhaviṣyāmi | asya satyasya prabhāvena yūyaṁ raṇakṣetre jayadrathaṁ hataṁ eva manyadhvam || dhruvaṁ vai brāhmaṇe satyaṁ dhruvā sādhūṣu saṁnatiḥ | śrīr dhruvāpi ca yajñeṣu dhruvo nārāyaṇe jayaḥ ||

Arjuna said: “In this battle I shall advance in such a way that no one can defeat me; rather, I alone shall be victorious. By the power of this truth, consider Jayadratha as already slain on the battlefield. For it is an unshakable certainty that truth abides in a Brahmin devoted to Brahman, humility abides in the righteous, and prosperity attends the sacrifices; in the same way, where Nārāyaṇa is present, victory is steadfast.”

ध्रुवम्certainly, fixed (as a fact)
ध्रुवम्:
Karta
TypeAdjective
Rootध्रुव
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
वैindeed
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
ब्राह्मणेin/among a Brahmin
ब्राह्मणे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootब्राह्मण
FormMasculine, Locative, Singular
सत्यम्truth
सत्यम्:
Karta
TypeNoun
Rootसत्य
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
ध्रुवाcertain, steadfast
ध्रुवा:
Karta
TypeAdjective
Rootध्रुव
FormFeminine, Nominative, Singular
साधुषुamong the good/saints
साधुषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसाधु
FormMasculine, Locative, Plural
संनतिःhumility, submission
संनतिः:
Karta
TypeNoun
Rootसंनति
FormFeminine, Nominative, Singular
श्रीःprosperity, Lakshmi
श्रीः:
Karta
TypeNoun
Rootश्री
FormFeminine, Nominative, Singular
ध्रुवाcertain, unfailing
ध्रुवा:
Karta
TypeAdjective
Rootध्रुव
FormFeminine, Nominative, Singular
अपिalso, even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
and
:
TypeIndeclinable
Root
यज्ञेषुin sacrifices
यज्ञेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयज्ञ
FormMasculine, Locative, Plural
ध्रुवःcertain, fixed
ध्रुवः:
Karta
TypeAdjective
Rootध्रुव
FormMasculine, Nominative, Singular
नारायणेin/with Narayana (Vishnu/Krishna)
नारायणे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootनारायण
FormMasculine, Locative, Singular
जयःvictory
जयः:
Karta
TypeNoun
Rootजय
FormMasculine, Nominative, Singular

अजुन उवाच

A
Arjuna
J
Jayadratha
N
Narayana
B
Brahmana
S
Sadhus
S
Sri (Lakshmi)
Y
Yajna
R
Ranakshetra (battlefield)