Previous Verse
Next Verse

Shloka 4

Droṇa’s Cakra-Śakaṭa Vyūha and the Protection of Jayadratha (द्रोणकृतः चक्रशकटव्यूहः)

सरस्वती पुण्यतमा नदीनां तथा समुद्रा: सरित: साद्रयश्न । ईजानाय पुण्यतमाय राज्ञे घृतं पयो दुदुहुनाहुषाय,नदियोंमें परम पवित्र सरस्वती नदी, समुद्रों, पर्वतों तथा अन्य सरिताओं ने यज्ञमें लगे हुए परम पुण्यात्मा राजा ययातिको घी और दूध प्रदान किये

sarasvatī puṇyatamā nadīnāṃ tathā samudrāḥ saritaḥ sādrayaś ca | ījānāya puṇyatamāya rājñe ghṛtaṃ payo duduḥuḥ nāhuṣāya ||

Narada said: Among rivers, the Sarasvatī is most holy. Likewise the oceans, the streams, and the mountains—moved by reverence—yielded ghee and milk for the sacrifice of the supremely meritorious king Nāhuṣa. The passage underscores a moral vision in which righteous kingship and sincere sacrificial duty draw forth nature’s willing support, portraying the cosmos as responsive to dharma.

सरस्वतीSarasvatī (river/goddess)
सरस्वती:
Karta
TypeNoun
Rootसरस्वती
FormFeminine, Nominative, Singular
पुण्यतमाmost holy
पुण्यतमा:
Karta
TypeAdjective
Rootपुण्यतम
FormFeminine, Nominative, Singular
नदीनाम्of rivers
नदीनाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootनदी
FormFeminine, Genitive, Plural
तथाand likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
समुद्राःoceans
समुद्राः:
Karta
TypeNoun
Rootसमुद्र
FormMasculine, Nominative, Plural
सरितःstreams/rivers
सरितः:
Karta
TypeNoun
Rootसरित्
FormFeminine, Nominative, Plural
साद्रयःwith mountains (mountainous ones)
साद्रयः:
Karta
TypeNoun
Rootस-अद्रि
FormMasculine, Nominative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
ईजानायto the sacrificer (performing a sacrifice)
ईजानाय:
Sampradana
TypeAdjective
Rootईजान (यज्-धातोः क्त/क्तवत्-प्रायः; ईजान = यजमान)
FormMasculine, Dative, Singular
पुण्यतमायto the most virtuous
पुण्यतमाय:
Sampradana
TypeAdjective
Rootपुण्यतम
FormMasculine, Dative, Singular
राज्ञेto the king
राज्ञे:
Sampradana
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Dative, Singular
घृतम्ghee
घृतम्:
Karma
TypeNoun
Rootघृत
FormNeuter, Accusative, Singular
पयःmilk
पयः:
Karma
TypeNoun
Rootपयस्
FormNeuter, Accusative, Singular
दुदुहुःthey milked / yielded
दुदुहुः:
TypeVerb
Rootदुह्
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Plural
नाहुषायto Nāhuṣa (epithet/name of the king)
नाहुषाय:
Sampradana
TypeNoun
Rootनाहुष
FormMasculine, Dative, Singular

नारद उवाच

N
Narada
S
Sarasvatī (river)
S
samudra (oceans)
S
saritaḥ (streams/rivers)
A
adrayaḥ (mountains)
N
Nāhuṣa (king)
G
ghṛta (ghee)
P
payaḥ (milk)
Y
yajña (sacrifice)