Previous Verse
Next Verse

Shloka 22

द्रोणपर्व — अध्याय २७: सुशर्माह्वानम्, अर्जुनस्य प्रतिनिवर्तनम्, भगदत्तेन गजप्रहारः

ट्रुमाचलाग्राम्बुधरै: समकाया: सुकल्पिता: । हतारोहा:ः क्षितौ पेतुर्द्धिपा: पार्थशराहता:,वृक्ष, पर्वत-शिखर और मेघोंके समान विशाल एवं ऊँचे शरीरवाले, सजे-सजाये हाथी, जिनके सवार पहले ही मार दिये गये थे, अर्जुनके बाणोंसे आहत होकर पृथ्वीपर गिर पड़े

sañjaya uvāca |

trumācalāgrāmbudharaiḥ samakāyāḥ sukalpitāḥ |

hatārohāḥ kṣitau petur dvipāḥ pārthaśarāhatāḥ ||

Sañjaya said: The well-adorned elephants—huge and lofty in body, like trees, mountain-peaks, and rain-bearing clouds—whose riders had already been slain, were struck by Arjuna’s arrows and fell upon the earth. The scene underscores the relentless momentum of battle, where even mighty war-beasts become helpless once their human guidance is removed, and where skill in arms brings swift, irreversible consequences.

वृक्षtree
वृक्ष:
Adhikarana
TypeNoun
Rootवृक्ष
FormMasculine, Nominative, Singular
पर्वत-शिखरmountain-peak
पर्वत-शिखर:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपर्वत-शिखर
FormNeuter, Nominative, Singular
मेघcloud
मेघ:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमेघ
FormMasculine, Nominative, Singular
समानsimilar (to)
समान:
Karta
TypeAdjective
Rootसमान
FormMasculine, Nominative, Plural
विशालhuge
विशाल:
Karta
TypeAdjective
Rootविशाल
FormMasculine, Nominative, Plural
ऊर्ध्वtall, lofty
ऊर्ध्व:
Karta
TypeAdjective
Rootऊर्ध्व
FormMasculine, Nominative, Plural
शरीरbodies
शरीर:
Karta
TypeNoun
Rootशरीर
FormNeuter, Nominative, Plural
वालेpossessing (having)
वाले:
Karta
TypeAdjective
Rootवत्
FormMasculine, Nominative, Plural
सजे-सजायेdecorated, well-adorned
सजे-सजाये:
Karta
TypeAdjective
Rootसज्जित
FormMasculine, Nominative, Plural
हस्तीelephants
हस्ती:
Karta
TypeNoun
Rootहस्तिन्
FormMasculine, Nominative, Plural
येषाम्of whom/whose
येषाम्:
Sambandha
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Genitive, Plural
आरोहाःriders
आरोहाः:
Karta
TypeNoun
Rootआरोह
FormMasculine, Nominative, Plural
पूर्वम्previously, earlier
पूर्वम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootपूर्व
Formtrue
हताःkilled
हताः:
Karta
TypeAdjective
Rootहन्
FormMasculine, Nominative, Plural
पार्थ-शर-आहताःwounded by Arjuna's arrows
पार्थ-शर-आहताः:
Karta
TypeAdjective
Rootपार्थ-शर-आहत
FormMasculine, Nominative, Plural
क्षितौon the earth/ground
क्षितौ:
Adhikarana
TypeNoun
Rootक्षिति
FormFeminine, Locative, Singular
पेतुःfell
पेतुः:
TypeVerb
Rootपत्
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Plural, Parasmaipada

संजय उवाच

S
Sañjaya
A
Arjuna (Pārtha)
E
elephants (dvipāḥ)
A
arrows (śarāḥ)
E
earth/ground (kṣiti)