Previous Verse
Next Verse

Shloka 3

अश्रुपूर्णे ततो नेत्रे व्यपमृज्य पुन: पुन: । उवाच कोपान्नि:श्वस्य दुर्योधनमिदं वच:,अपने आँसूभरे नेत्रोंको बारंबार पोंछकर क्रोधसे लंबी साँस खींचते हुए अभश्वत्थामाने दुर्योधनसे इस प्रकार कहा--

aśrupūrṇe tato netre vyapamṛjya punaḥ punaḥ | uvāca kopān niḥśvasya duryodhanam idaṃ vacaḥ ||

Sañjaya said: Then, with his eyes brimming with tears, repeatedly wiping them, and drawing a long breath in anger, Aśvatthāmā spoke these words to Duryodhana—revealing how grief and wrath, when unchecked in war, drive speech and action away from restraint and toward further harm.

अश्रु-पूर्णेin (his) tear-filled (eyes)
अश्रु-पूर्णे:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootअश्रु + पूर्ण
FormNeuter, Locative, Dual
ततःthen; thereafter
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः
नेत्रेin the two eyes
नेत्रे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootनेत्र
FormNeuter, Locative, Dual
व्यपमृज्यhaving wiped (them)
व्यपमृज्य:
Karma
TypeVerb
Rootअप + मृज्
Formल्यप् (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage), non-finite
पुनःagain
पुनः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootपुनः
पुनःagain
पुनः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootपुनः
उवाचsaid
उवाच:
Karta
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (लिट्), 3rd, Singular, Parasmaipada
कोपात्from anger; in anger
कोपात्:
Apadana
TypeNoun
Rootकोप
FormMasculine, Ablative, Singular
निःश्वस्यhaving sighed; having breathed out
निःश्वस्य:
Karma
TypeVerb
Rootनि: + श्वस्
Formल्यप् (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage), non-finite
दुर्योधनम्to Duryodhana (as object of address)
दुर्योधनम्:
Karma
TypeNoun
Rootदुर्योधन
FormMasculine, Accusative, Singular
इदम्this
इदम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम्
FormNeuter, Accusative, Singular
वचःspeech; words
वचः:
Karma
TypeNoun
Rootवचस्
FormNeuter, Accusative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
A
Aśvatthāmā
D
Duryodhana