Shloka 46
युधिष्ठिरस्य कृष्णार्जुनादि-समाश्वासनम्
Yudhiṣṭhira’s reassurance and praise of Kṛṣṇa, Arjuna, Bhīma, and Sātyaki
Devanagari script
ततः शरमयं जाल द्रोणस्तेषामवासृजत् । ते हन्यमाना द्रोणस्थ शरैराकर्णचोदितै:
Transliteration
tataḥ śaramayaṁ jālaṁ droṇas teṣām avāsṛjat | te hanyamānā droṇastha-śarair ākarṇacoditaiḥ ||
Translation
Sañjaya said: Then Droṇa released against them a net-like shower of arrows. Struck down as they were by the arrows shot from Droṇa’s bow—drawn back to the ear—they were cut and overwhelmed in the press of battle, showing how relentless martial skill, when unrestrained by compassion, turns the field into a place of swift and indiscriminate destruction.
Word by Word
ततःthen, thereafter
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः (तद्-प्रातिपदिकात्)
Formअव्ययम्
शरमयम्made of arrows
शरमयम्:
Karma
TypeAdjective
Rootशरमय (शर + मयट्)
Formनपुंसकलिङ्गम्, द्वितीया, एकवचनम्
जालम्net, mesh
जालम्:
Karma
TypeNoun
Rootजाल
Formनपुंसकलिङ्गम्, द्वितीया, एकवचनम्
द्रोणःDrona
द्रोणः:
Karta
TypeNoun
Rootद्रोण
Formपुंलिङ्गम्, प्रथमा, एकवचनम्
तेषाम्of/for them
तेषाम्:
Sampradana
TypePronoun
Rootतद्
Formपुंलिङ्गे (सामान्यतः), षष्ठी, बहुवचनम्
अवासृजत्released, let loose
अवासृजत्:
TypeVerb
Rootसृज्
Formलङ् (अनद्यतनभूत), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
तेthey
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
Formपुंलिङ्गे (सामान्यतः), प्रथमा, बहुवचनम्
हन्यमानाःbeing struck/killed
हन्यमानाः:
TypeAdjective
Rootहन् (शतृ/शानच्-प्रत्ययः; कर्मणि/भावे प्रयोगः)
Formपुंलिङ्गम्, प्रथमा, बहुवचनम् (वर्तमानकाले कर्मणि कृदन्तः)
द्रोणस्थO one stationed with Drona / O Drona-placed (uncertain reading)
द्रोणस्थ:
TypeAdjective
Rootद्रोणस्थ (द्रोण + स्थ)
Formपुंलिङ्गम्, सम्बोधन/प्रथमा, एकवचनम् (पाठभेद/संदिग्ध-रूपम्)
शरैःwith arrows
शरैः:
Karana
TypeNoun
Rootशर
Formपुंलिङ्गम्, तृतीया, बहुवचनम्
आकर्णचोदितैःimpelled up to the ear (i.e., drawn to the ear and shot)
आकर्णचोदितैः:
Karana
TypeAdjective
Rootआकर्णचोदित (आकर्ण + चोदित)
Formपुंलिङ्गम्, तृतीया, बहुवचनम्
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaD
DroṇaŚ
śara (arrows)J
jāla (net-like barrage)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes