Previous Verse
Next Verse

Shloka 4

अर्जुनस्य गुरुधर्मविलापः तथा शैनेयकर्णयोर्युद्धारम्भः | Arjuna’s Lament on Guru-Dharma and the Opening of the Sātyaki–Karṇa Duel

रुक्माड्गदशिरस्त्राणो रुक्मवर्मसमावृत: । रुक्मध्वजथनु: शूरो मेरुशुज्मिवाबभौ,उनके भुजबंद और शिरस्त्राण सुवर्णके बने हुए थे। वे स्वर्णमय कवचसे आच्छादित थे। सोनेके ध्वज और धनुषसे सुशोभित शूरवीर सात्यकि मेरुपर्वतके शिखरकी भाँति शोभा पा रहे थे

sañjaya uvāca |

rukmāṅgadāśirastrāṇo rukmavarmasamāvṛtaḥ |

rukmadhvajadhanuḥ śūro meruśṛṅga ivābabhau ||

Sañjaya said: The heroic Sātyaki, wearing golden armlets and a golden helmet, covered in golden armour, and adorned with a golden banner and bow, shone forth like the peak of Mount Meru. The verse heightens the moral atmosphere of the battle by portraying martial splendour as a sign of resolve and disciplined readiness, even amid the tragic necessity of war.

रुक्माङ्गदhaving golden armlets
रुक्माङ्गद:
Karta
TypeAdjective
Rootरुक्म + अङ्गद
FormMasculine, Nominative, Singular
शिरस्त्राणhaving a helmet (head-protector)
शिरस्त्राण:
Karta
TypeAdjective
Rootशिरस् + त्राण
FormMasculine, Nominative, Singular
रुक्मवर्मwith golden armor
रुक्मवर्म:
Karana
TypeAdjective
Rootरुक्म + वर्मन्
FormMasculine, Instrumental, Singular
समावृतःcovered, clad
समावृतः:
Karta
TypeAdjective
Rootसम् + आ + √वृ (वृञ्) + क्त
FormMasculine, Nominative, Singular
रुक्मध्वजhaving a golden banner
रुक्मध्वज:
Karta
TypeAdjective
Rootरुक्म + ध्वज
FormMasculine, Nominative, Singular
धनुःbow
धनुः:
Karta
TypeNoun
Rootधनुस्
FormNeuter, Nominative, Singular
शूरःhero, brave man
शूरः:
Karta
TypeNoun
Rootशूर
FormMasculine, Nominative, Singular
मेरुशृङ्गमिवlike the peak of Meru
मेरुशृङ्गमिव:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootमेरु + शृङ्ग + इव
आबभौshone, appeared splendid
आबभौ:
Karta
TypeVerb
Rootआ + √भा (भा) (लिट्)
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
S
Sātyaki
M
Mount Meru
G
golden armlets (aṅgada)
H
helmet (śirastrāṇa)
A
armour (varman)
B
banner (dhvaja)
B
bow (dhanuḥ)