Previous Verse
Next Verse

Shloka 14

जानामि समरे वीर्य शत्रुभिर्दु:सहं भुवि । ब्रह्माण्यतां च शौर्य च दाने च परमां स्थितिम्‌,“मैं जानता हूँ, तुम्हारा पराक्रम समरभूमिमें शत्रुओंके लिये दु:सह है। तुम ब्राह्मणभक्त, शूरवीर तथा दानमें उत्तम निष्ठा रखनेवाले हो

sañjaya uvāca | jānāmi samare vīryaṃ śatrubhir duḥsahaṃ bhuvi | brahmaṇyatāṃ ca śauryaṃ ca dāne ca paramāṃ sthitim |

Sañjaya said: “I know that, on the battlefield, your valor is unbearable for your enemies upon the earth. You are devoted to the brāhmaṇas, heroic in courage, and steadfast in the highest commitment to generosity.”

जानामिI know
जानामि:
Karta
TypeVerb
Rootज्ञा (जानाति)
FormVartamana (Present), Uttama (1st), Eka (Singular), Parasmaipada
समरेin battle
समरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसमर
FormPum, Saptami (Locative), Eka (Singular)
वीर्यंvalor, prowess
वीर्यं:
Karma
TypeNoun
Rootवीर्य
FormNapum, Dvitiiya (Accusative), Eka (Singular)
शत्रुभिःby/for the enemies
शत्रुभिः:
Karana
TypeNoun
Rootशत्रु
FormPum, Tritiya (Instrumental), Bahu (Plural)
दुःसहंhard to endure, unbearable
दुःसहं:
Karma
TypeAdjective
Rootदुःसह
FormNapum, Dvitiiya (Accusative), Eka (Singular)
भुविon earth
भुवि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभू (स्त्री. भुव्/भूमि-सम्बद्ध रूप)
FormStri, Saptami (Locative), Eka (Singular)
ब्रह्मण्यतांdevotion to Brahmins / piety
ब्रह्मण्यतां:
Karma
TypeNoun
Rootब्रह्मण्यता
FormStri, Dvitiiya (Accusative), Eka (Singular)
and
:
TypeIndeclinable
Root
शौर्यंheroism
शौर्यं:
Karma
TypeNoun
Rootशौर्य
FormNapum, Dvitiiya (Accusative), Eka (Singular)
and
:
TypeIndeclinable
Root
दानेin giving, in charity
दाने:
Adhikarana
TypeNoun
Rootदान
FormNapum, Saptami (Locative), Eka (Singular)
and
:
TypeIndeclinable
Root
परमांsupreme, highest
परमां:
Karma
TypeAdjective
Rootपरम
FormStri, Dvitiiya (Accusative), Eka (Singular)
स्थितिम्steadfastness, firm state
स्थितिम्:
Karma
TypeNoun
Rootस्थिति
FormStri, Dvitiiya (Accusative), Eka (Singular)

संजय उवाच

S
Sañjaya
E
enemies (śatravaḥ)
E
earth (bhū)

Educational Q&A

The verse praises an ideal warrior’s integrated virtues: irresistible courage in war, reverence for spiritual authority (brahmaṇyatā), and unwavering generosity. Martial power is framed as ethically complete only when joined to respect for dharma and charitable conduct.

Sañjaya addresses a leading figure in the war context, affirming that the person’s battlefield prowess terrifies enemies and highlighting their character—devotion to brāhmaṇas, heroism, and exemplary commitment to giving—thereby reinforcing morale and moral stature amid conflict.