Previous Verse
Next Verse

Shloka 29

भीष्मरथाभिमुख्यं — Arjuna’s advance with Śikhaṇḍin; Duḥśāsana’s interception

अश्वारोहान्‌ हतैरश्वैरगहीतासीन्‌ समनन्‍्ततः । द्रवमाणानपश्याम द्राव्यमाणांश्व॒ संयुगे,हमने युद्धमें बहुत-से घुड़सवारोंको देखा, जो घोड़ोंके मारे जानेपर हाथमें तलवार लिये सब ओर भागते और शत्रुओंद्वारा खदेड़े जाते थे

sañjaya uvāca |

aśvārōhān hatair aśvair agahītāsīn samantataḥ |

dravamāṇān apaśyāma drāvyamāṇāṃś ca saṃyuge ||

Sañjaya said: In that battle I saw many horsemen whose horses had been slain; sword in hand and bereft of their mounts, they fled in every direction, driven back and chased down by the enemy—an image of how swiftly martial pride collapses when the supports of strength are cut away.

अश्वारोहान्horsemen
अश्वारोहान्:
Karma
TypeNoun
Rootअश्वारोह (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Plural
हतैःby slain (ones)
हतैः:
Karana
TypeAdjective
Rootहत (कृदन्त; √हन्)
FormMasculine, Instrumental, Plural
अश्वैःby horses
अश्वैः:
Karana
TypeNoun
Rootअश्व (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental, Plural
अगहीतासीन्having (their) swords not seized / without having taken up swords
अगहीतासीन्:
Karma
TypeAdjective
Rootअगृहीतासि (प्रातिपदिक; नञ् + गृहीत + असि)
FormMasculine, Accusative, Plural
समन्ततःon all sides
समन्ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootसमन्ततः
द्रवमाणान्fleeing, running away
द्रवमाणान्:
Karma
TypeAdjective
Rootद्रवमाण (कृदन्त; √द्रु)
FormMasculine, Accusative, Plural
अपश्यामwe saw
अपश्याम:
Karta
TypeVerb
Root√पश्
FormImperfect (Laṅ), 1st, Plural
द्राव्यमाणान्being driven/chased away
द्राव्यमाणान्:
Karma
TypeAdjective
Rootद्राव्यमाण (कृदन्त; √द्रु, णिच् causative)
FormMasculine, Accusative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
संयुगेin battle
संयुगे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसंयुग (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Locative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
H
horsemen (aśvārōha)
H
horses (aśva)
S
sword (as implied by the Hindi gloss: talavāra/asi)
B
battlefield (saṃyuga)