Mantra 13
Sukta 6
Sanskrit (Devanagari)
यदशनकृतं ह्वयन्ति हविष्कृतमेव तद्ध्वयन्ति
IAST Transliteration
yád aśanakṛtáṃ hváyanti haviṣkṛtám evá tád dhváyanti
English Translation (Griffith/Whitney)
What they call ‘made for eating,’ that—verily the same—they call ‘made into an oblation.’
Word by Word
यत्that which / whatever
यत्:
कर्म (यत् = ‘यत्/यद् वस्तु’—ह्वयन्ति इत्यस्य कर्म) अथवा सम्बन्ध-निर्देशक (यद्…तद्)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) / यद्-शब्द
अशनकृतम्(that) made for eating / food-prepared (offering)
अशनकृतम्:
कर्म (ह्वयन्ति—‘अशनकृतम्’ इति नाम्ना यत् वस्तु आह्वयन्ति)
TypeNoun/Adjective
Rootअशनकृत् (प्रातिपदिक; अशन + कृत्) अथवा कृत्-प्रत्ययान्त ‘कृत’ (कृ-धातु) समास/तत्पुरुष-भावः
ह्वयन्तिthey call / invoke
ह्वयन्ति:
क्रिया (मुख्य क्रियापद)
TypeVerb
Root√ह्वा (आह्वाने) / ह्वयति
हविष्कृतम्(that) made into an oblation / prepared as havis
हविष्कृतम्:
कर्म (ह्वयन्ति—‘हविष्कृतम्’ इति नाम्ना)
TypeNoun/Adjective
Rootहविष्कृत् (प्रातिपदिक; हविस् + कृत्) अथवा ‘कृत’ (√कृ) कृदन्त-आधारित
एवindeed / just
एव:
सम्बन्ध/विशेषण-निपात (एव = ‘ही/एवमेव’ बलार्थक)
TypeIndeclinable
Rootएव (निपात)
तत्that (same)
तत्:
कर्म (तत्…ह्वयन्ति—‘that (same thing)’) तथा यद्-तद्-सम्बन्ध
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) / तद्-शब्द
ह्वयन्तिthey call / invoke
ह्वयन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Root√ह्वा (आह्वाने) / ह्वयति
Attribution
Rishi: Atharvanic tradition (Anukramaṇī attribution not supplied in input; commonly anonymous/ritual-technological in AV 9)
Devata: Ritual speech-act / Havis (sacrificial oblation as category)
Chandas: Prose-like/Anuṣṭubh tendency (short pāda-like cadence; exact meter uncertain from isolated line)
Mantra Rasa
{"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":null,"emotional_arc":"From ordinary to quietly consecrated.","listener_experience":"A calm assurance that daily life can be ritually sufficient.","intensity":3}