Mantra 1

Sukta 24

Sanskrit (Devanagari)

ब्रह्मकर्म सविता प्रसवानामधिपतिः स मावतु । अस्मिन् ब्रह्मण्यस्मिन् कर्मण्यस्यां पुरोधायामस्यां प्रतिष्ठायामस्यां चित्त्यामस्यामाकूत्यामस्यामाशिष्यस्यां देवहूत्यां स्वाहा

IAST Transliteration

bráhma-karma savitā́ prasavā́nām ádhipatiḥ sá māvatu | asmín bráhmaṇy asmín kármaṇy asyā́ṃ purodhā́yām asyā́ṃ pratiṣṭhā́yām asyā́ṃ cittýām asyā́m ākū́tyām asyā́m āśíṣy asyā́ṃ devahū́tyāṃ svā́hā ||

English Translation (Griffith/Whitney)

Savitar, lord of impulsions, of the brahman-work—may he aid me: in this brahman, in this act; in this fore-setting, in this establishment; in this intent, in this purpose; in this blessing, in this god-invocation—svāhā.

Word by Word

• ब्रह्मकर्म: the brahma-rite / sacred (priestly) act
• ब्रह्मकर्म: Kartā
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् + कर्मन् (प्रातिपदिक) (समास)

• सविता: Savitar (the impeller deity)
• सविता: Kartā
• Type: Noun
• Root: सवितृ (प्रातिपदिक)

• प्रसवानाम्: of the impellings / instigations
• प्रसवानाम्: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: प्रसव (प्रातिपदिक)

• अधिपतिः: the lord / overlord
• अधिपतिः: Kartā
• Type: Noun
• Root: अधिपति (प्रातिपदिक)

• सः: he
• सः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• माम्: me
• माम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अवतु: may (he) protect
• अवतु: Kriyā
• Type: Verb
• Root: अव् (रक्षणे) धातु

• अस्मिन्: in this
• अस्मिन्: Adhikaraṇa
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ब्रह्मणि: in the brahman / sacred formula
• ब्रह्मणि: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)

• अस्मिन्: in this
• अस्मिन्: Adhikaraṇa
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• कर्मणि: in the act/rite
• कर्मणि: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: कर्मन् (प्रातिपदिक)

• अस्याम्: in this
• अस्याम्: Adhikaraṇa
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• पुरोधायाम्: in this fore-placing / leadership / forethought
• पुरोधायाम्: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: पुरोधा (प्रातिपदिक; ‘one placed in front’, ‘forethought/leadership’)

• अस्याम्: in this
• अस्याम्: Adhikaraṇa
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• प्रतिष्ठायाम्: in this establishment / firm standing
• प्रतिष्ठायाम्: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: प्रतिष्ठा (प्रातिपदिक)

• अस्याम्: in this
• अस्याम्: Adhikaraṇa
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• चित्त्याम्: in this intention / thought / resolve
• चित्त्याम्: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: चित्ति (प्रातिपदिक)

• अस्याम्: in this
• अस्याम्: Adhikaraṇa
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• आकूत्याम्: in this purpose / intention
• आकूत्याम्: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: आकूति (प्रातिपदिक)

• अस्याम्: in this
• अस्याम्: Adhikaraṇa
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• आशिष्ये: in this blessing / benediction
• आशिष्ये: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: आशिष् (प्रातिपदिक)

• अस्याम्: in this
• अस्याम्: Adhikaraṇa
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• देवहूत्याम्: in this invocation of the gods
• देवहूत्याम्: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: देवहूति (प्रातिपदिक; ‘invocation/calling of the gods’)

• स्वाहा: svāhā (hail!, offering-call)
• स्वाहा: Avyaya
• Type: Indeclinable
• Root: स्वाहा (निपात/अव्यय; यज्ञीय-उद्गार)

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition

Devata: Savitar (as lord of prasava); brahman-work as sphere of action

Chandas: Mixed/prose-like yajus-style cadence (not a strict single meter; mantra functions as a liturgical formula)

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":"adbhuta","emotional_arc":"From preparation to confident stabilization and consecrated release.","listener_experience":"Calm assurance, readiness, and a sense of auspicious flow.","intensity":4}