Mantra 5
Sukta 6
Sanskrit (Devanagari)
दधिष्वा जठरे सुतं सोममिन्द्र वरेण्यम्। तव द्युक्षास इन्दवः
IAST Transliteration
dadhíṣva jaṭháre sutáṃ sómam indra váreṇyam | táva dyukṣā́sa índavaḥ
English Translation (Griffith/Whitney)
Set thou within thy belly the pressed Soma, Indra, the choice (draught): thine are the heaven-bright drops.
Word by Word
दधिष्वplace/put (in), set
दधिष्व:
(क्रियापद) —
TypeVerb
Rootधा (धातु) + अधि (उपसर्ग)
जठरेin the belly/stomach
जठरे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootजठर (प्रातिपदिक)
सुतम्pressed/extracted
सुतम्:
कर्म
TypeAdjective (past participle)
Rootसु (धातु) → सुत (कृदन्त-प्रातिपदिक; क्त)
सोमम्Soma (juice)
सोमम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
वरेण्यम्choice, excellent, most desirable
वरेण्यम्:
कर्म (सोमम् का विशेषण)
TypeAdjective
Rootवरेण्य (प्रातिपदिक; √वृ/वर् ‘to choose’ से)
तवof you/your
तव:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
द्युक्षासःshining, radiant ones
द्युक्षासः:
कर्तृ (इन्दवः का विशेषण/समानााधिकरण)
TypeNoun/Adjective (epithet)
Rootद्युक्षा (प्रातिपदिक)
इन्दवःdrops (of Soma), Soma-drops
इन्दवः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootइन्दु (प्रातिपदिक)
Attribution
Rishi: Ṛgvedic seer attribution (requires RV parallel identification).
Devata: Indra
Chandas: Requires RV parallel confirmation.
Mantra Rasa
{"primary_rasa":"vira","secondary_rasa":"adbhuta","emotional_arc":"From directive invitation to a surge of luminous empowerment.","listener_experience":"A felt sense of charging/fortifying the inner ‘Indra’ through refined essence.","intensity":7}