Mantra 4
Sukta 29
Sanskrit (Devanagari)
मृण दर्भ सपत्नान् मे मृण मे पृतनायतः । मृण मे सर्वान् दुर्हार्दो मृण मे द्विषतो मणे
IAST Transliteration
mṛ́ṇa darbha sapátnān me mṛ́ṇa me pṛtanāyató | mṛ́ṇa me sárvān durhā́rdo mṛ́ṇa me dvíṣato maṇé ||
English Translation (Griffith/Whitney)
Crush, O Darbha, my rivals; crush for me the battle-onset. Crush for me all the ill-hearted; crush for me the haters, O Amulet.
Word by Word
मृणdestroy! / crush!
मृण:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootमृण् (धातु) / मृ (हिंसाने/नाशने) वर्गः—भ्वादि (परम्परागत)
दर्भO Darbha-grass
दर्भ:
सम्बोधन (आह्वान) / कर्तृ-सम्बन्धः
TypeNoun
Rootदर्भ (प्रातिपदिक)
सपत्नान्rivals / adversaries
सपत्नान्:
कर्म
TypeNoun
Rootसपत्न (प्रातिपदिक)
मेmy / of me
मे:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मृणdestroy!
मृण:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootमृण् (धातु) / मृ
मेmy
मे:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootअस्मद्
पृतनायतःthose who fight / the combatants
पृतनायतः:
कर्म
TypeNoun (agent/participant) used adjectivally
Rootपृतनाय (प्रातिपदिक; पृतना ‘सेना/युद्ध’ + -य) / पृतना
मृणdestroy!
मृण:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootमृण् (धातु) / मृ
मेmy
मे:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootअस्मद्
सर्वान्all
सर्वान्:
कर्म (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
दुर्हार्दःhard-hearted / of harsh heart
दुर्हार्दः:
कर्तृ-सम्बन्धः (विशेषणम्) / सम्बोधन-सम्बन्धः
TypeAdjective/Noun (epithet)
Rootदुर्हार्द (प्रातिपदिक; दुर्- + हार्द ‘हृदयसम्बन्धी/हृदयगत’)
मृणdestroy!
मृण:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootमृण् (धातु) / मृ
मेmy
मे:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootअस्मद्
द्विषतःthe haters / enemies
द्विषतः:
कर्म
TypeParticiple used as Noun
Rootद्विष् (कृदन्त-प्रातिपदिक; शत्रु-भावे वर्तमानकृदन्तः ‘द्विषत्’)
मणेO jewel (amulet)
मणे:
सम्बोधन (आह्वान)
TypeNoun
Rootमणि/मण (प्रातिपदिक; ‘रत्न/मणि’ अथवा ‘मण’ इति सम्बोधन-रूपः)
Attribution
Rishi: Atharvanic tradition (not determinable from excerpt alone)
Devata: Darbha and Maṇi
Chandas: Anuṣṭubh
Mantra Rasa
{"primary_rasa":"raudra","secondary_rasa":"vira","emotional_arc":"From alertness to forceful dominance: hostility is named, then pulverized by repeated command.","listener_experience":"A sense of armored certainty; ‘no-entry’ energy against threats.","intensity":8}